Prezydent Chin Xi Jinping ostrzegł swojego amerykańskiego odpowiednika Donalda Trumpa, że błędy w sprawie Tajwanu mogą popchnąć ich dwa kraje w stronę „konfliktu”. Był to ostry okrzyk ostrzegawczy podczas czwartkowego spotkania w Pekinie na szczycie supermocarstw.
Trump przybył do Chin, wyrażając uznanie swojemu gospodarzowi, nazywając Xi „wielkim przywódcą” i „przyjacielem” i przewidując, że ich kraje będą miały „wspólną fantastyczną przyszłość”.
Jednak oprócz pompatycznego powitania Trumpa, Xi w mniej wylewnym tonie stwierdził, że obie strony „powinny być partnerami, a nie rywalami”, od razu podkreślając kwestię Tajwanu – który Pekin uznaje za swoje terytorium.
„Kwestia Tajwanu jest najważniejszą kwestią w stosunkach chińsko-amerykańskich” – powiedział Xi, według uwag opublikowanych przez chińskie media państwowe wkrótce po rozpoczęciu rozmów, które trwały dwie godziny i 15 minut.
„Jeśli sytuacja się nie poprawi, może dojść do kolizji między dwoma państwami, a nawet konfliktu, co postawiłoby stosunki chińsko-amerykańskie w bardzo niebezpiecznej sytuacji” – dodał Xi.
Wizyta Trumpa w Pekinie jest pierwszą wizytą prezydenta USA od prawie dekady, a uroczyste przyjęcie ma na celu przykrycie szeregu nierozwiązanych napięć handlowych i geopolitycznych między oboma krajami.
Xi powitał Trumpa na czerwonym dywanie w pełnej przepychu Wielkiej Hali Ludowej, przy dźwiękach wojskowej orkiestry, salwie honorowej składającej się z 21 strzałów i wśród skaczących i skandujących „witamy!” uczniów.
Trump, najwyraźniej ciesząc się ceremonią, powiedział, że „stosunki między Chinami i USA będą lepsze niż kiedykolwiek wcześniej”.
Xi zamiast tego powołał się na starożytną grecką teorię polityczną mówiącą o ryzyku wojny, jaka może wybuchnąć, gdy wschodząca potęga rywalizuje z potęgą panującą.
„Czy Chiny i Stany Zjednoczone zdołają przezwyciężyć tzw. pułapkę Tukidydesa i wypracować nowy paradygmat relacji między mocarstwami?” – zapytał Xi, dodając, że „współpraca przynosi korzyści obu stronom, podczas gdy konfrontacja szkodzi obu”.
Tego typu sytuacji było mnóstwo od czasu ostatniej wizyty Trumpa w 2017 r., gdyż oba kraje przez większą część 2025 r. toczyły zawrotną wojnę handlową i były w konflikcie w wielu ważnych kwestiach globalnych.
Tajwan jest od dawna przedmiotem drażliwych kwestii.
Stany Zjednoczone uznają jedynie Pekin, ale zgodnie z prawem krajowym mają obowiązek dostarczać Tajwanowi broń na potrzeby obrony.
Chiny poprzysięgły, że przejmą samorządną demokrację i nie wykluczają użycia siły, zwiększając w ostatnich latach presję militarną.
W odpowiedzi na czwartkowe komentarze Xi, Tajpej nazwało Chiny „jedynym ryzykiem” dla pokoju w regionie i podkreśliło, że „strona amerykańska wielokrotnie potwierdzała swoje jasne i stanowcze poparcie”.
Trump powiedział w poniedziałek, że porozmawia z Xi na temat sprzedaży broni Tajwanowi przez USA, co stanowiło odejście od historycznego zapewnienia Waszyngtonu, że nie będzie konsultować tej sprawy z Pekinem.
Biały Dom stwierdził, że wstępne rozmowy przeprowadzone w czwartek przebiegły „dobrze”, choć w raporcie nie wspomniano o Tajwanie.
Adam Ni, redaktor naczelny newslettera China Neican, powiedział agencji AFP, że choć „bezceremonialny język” Xi nie jest niczym niezwykłym w chińskiej polityce zagranicznej, to jednak nietypowe było, aby wypowiadał się tak sam przywódca.
Jak powiedział agencji AFP Chong Ja Ian z Narodowego Uniwersytetu Singapuru, Chiny „sygnalizują chęć uzyskania kompromisu ze strony USA w sprawie Tajwanu”.
Według niego żądanie Xi może sugerować, że „widzą oni szansę na przekonanie Trumpa”.
W krótkim komunikacie Biały Dom poinformował, że przywódcy rozmawiali o wojnie z Iranem, co zdaniem analityków może osłabić pozycję Trumpa, który już wcześniej zmuszony był przełożyć tę podróż.
Obie strony „zgodziły się, że Cieśnina Ormuz musi pozostać otwarta, aby umożliwić swobodny przepływ energii” – poinformował Biały Dom.
Według Amerykanów Xi powiedział również, że Chiny sprzeciwiają się militaryzacji tego ważnego szlaku wodnego oraz wszelkim próbom pobierania opłat za jego użytkowanie.
Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych poinformowało wcześniej, że kwestia Bliskiego Wschodu była przedmiotem rozmów, ale nie podało dalszych szczegółów.
Obaj panowie rozmawiali również o współpracy gospodarczej. Trump liczył na porozumienia biznesowe w zakresie rolnictwa, lotnictwa i innych sektorów.
Biały Dom poinformował, że w skład delegacji wchodzili najzamożniejsi biznesmeni, w tym Jensen Huang z Nvidii i Elon Musk z Tesli. Na ceremonii powitalnej obecni byli również przedstawiciele władz oraz brali udział w części rozmów Trump-Xi.
Jak podają państwowe media, Xi powiedział dyrektorom wykonawczym, że „drzwi Chin do świata zewnętrznego będą się otwierać coraz szerzej”.
Prezydent Chin powiedział, że rozmowy handlowe czołowych urzędników Korei Południowej przed szczytem „przyniosły generalnie zrównoważone i pozytywne rezultaty”.
Wezwał obie strony do „zachowania obecnego, ciężko wywalczonego pozytywnego impulsu”, a prezydenci mieli zamiar omówić przedłużenie rocznego rozejmu celnego osiągniętego podczas ich ostatniego spotkania w październiku.
Chińskie MSZ poinformowało, że na czwartkowym spotkaniu omawiano również konflikt na Ukrainie i w Korei Północnej.
W przerwie w negocjacjach obaj mężczyźni odwiedzili Świątynię Nieba, obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, gdzie niegdyś chińscy cesarze modlili się o dobre plony.
Wieczorem wrócą do Wielkiej Hali Ludowej na bankiet państwowy.
Więcej na stronie: kyivpost.com
Czytaj także:
