Pierwsze ze spotkań odbyło się w Komisji Europejskiej w ramach dyskusji poświęconej inicjatywie Right to Stay. W rozmowie uczestniczyli przedstawiciele regionów, a spotkanie prowadził Hugo Sobral, zastępca dyrektora generalnego DG REGIO. Wicemarszałek Karol Ożóg przedstawił najważniejsze wyzwania Podkarpacia związane m.in. z odpływem młodych ludzi, presją demograficzną oraz nierównym dostępem do usług publicznych, szczególnie poza największymi ośrodkami.
Jak podkreślił, Podkarpackie posiada jednocześnie silny potencjał gospodarczy, m.in. w sektorach lotniczym, kosmicznym, informatycznym i technologiach podwójnego zastosowania.
Naszym problemem nie jest brak potencjału, lecz stworzenie takich warunków, aby potencjał ten przekładał się na trwałe miejsca pracy i dobrą jakość życia w całym regionie – powiedział wicemarszałek Karol Ożóg.
W swoim wystąpieniu zwrócił również uwagę na nową rolę Podkarpacia wynikającą z położenia przy granicy z Ukrainą. Region pełni dziś funkcje związane z bezpieczeństwem, logistyką, pomocą dla Ukrainy i jej przyszłą odbudową. Wicemarszałek wskazał, że sytuacja ta oznacza również konieczność wzmacniania odporności regionu i jego zdolności do zapewnienia ciągłości działania.
Prawo do pozostania nie oznacza zatrzymywania ludzi. Oznacza danie im uczciwego wyboru. W Podkarpackiem ten wybór zależy dziś od połączenia rozwoju, usług publicznych i bezpieczeństwa. Unia powinna wspierać wszystkie trzy elementy razem – zaznaczył Karol Ożóg.
Wicemarszałek przedstawił również doświadczenia województwa podkarpackiego związane z wykorzystaniem polityki spójności. W ramach przeglądu programu regionalnego niemal 13 proc. jego wartości zostało przesunięte na nowe priorytety związane z bezpieczeństwem, odpornością, infrastrukturą oraz technologiami podwójnego zastosowania.
Drugie spotkanie odbyło się w Parlamencie Europejskim i było poświęcone przyszłości polityki spójności oraz budżetowi Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Wicemarszałek Karol Ożóg uczestniczył w sesji „Regiony UE: przyszłość NRPP”, podczas której przedstawiciele regionów przedstawiali swoje stanowiska dotyczące przyszłego kształtu polityki spójności.
Wicemarszałek podkreślił pełne poparcie województwa podkarpackiego dla wspólnego stanowiska koalicji EUregions4cohesion, zwracając uwagę na znaczenie odpowiedniego budżetu polityki spójności, wzmocnienia roli regionów oraz ich udziału w programowaniu środków.
Ochrona polityki spójności nie może jednak kończyć się na zabezpieczeniu jej ogólnego budżetu. Równie ważne jest to, dokąd środki faktycznie trafią i kto będzie decydował o ich wykorzystaniu – mówił Karol Ożóg.
Wicemarszałek odniósł się także do planowanego przeznaczenia blisko 60 proc. odpowiedniej alokacji Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na regiony słabiej rozwinięte. Wskazał, że wsparcie powinno oznaczać rzeczywiste inwestycje na ich terytorium, z uwzględnieniem wpływu władz regionalnych na sposób wykorzystania środków.
Szczególne miejsce w wystąpieniu zajęła kwestia wschodnich regionów przygranicznych UE. Jak podkreślił Karol Ożóg, województwo podkarpackie, jako region graniczący z Ukrainą, pełni funkcję znacznie wykraczającą poza jego własne potrzeby rozwojowe.
Dla województwa podkarpackiego granica z Ukrainą to nie tylko peryferyjne położenie. To odpowiedzialność za bezpieczeństwo europejskie oraz funkcja logistyczna, transportowa i gospodarcza – zaplecze integracji i przyszłej odbudowy Ukrainy. Jesteśmy jednocześnie tarczą i bramą Unii Europejskiej – podkreślił wicemarszałek.
Wicemarszałek wskazał na potrzebę stworzenia realnego, wyodrębnionego mechanizmu wsparcia dla wschodnich regionów przygranicznych, z dodatkowym finansowaniem oraz rzeczywistym udziałem regionów w programowaniu tego wsparcia.
W obu spotkaniach wicemarszałek Karol Ożóg zwracał uwagę na konieczność dostosowania europejskich instrumentów do zmieniających się wyzwań stojących przed regionami. Z perspektywy Podkarpacia oznacza to łączenie rozwoju gospodarczego i jakości życia mieszkańców z bezpieczeństwem, odpornością oraz strategiczną rolą regionu na wschodniej granicy Unii Europejskiej.
