Radni przyjęli oficjalne stanowisko w sprawie narastającego zadłużenia państwa oraz jego negatywnego wpływu na finanse jednostek samorządu terytorialnego. Według oficjalnych danych Ministerstwa Finansów, na koniec drugiego kwartału 2026 roku państwowy dług publiczny osiągnął poziom 2 bln 147,8 mld złotych, wzrastając w zaledwie pół roku o 234,3 mld złotych. Deficyt budżetowy państwa w okresie styczeń–sierpień 2026 r. ukształtował się na poziomie ponad 151 mld złotych.
Radni w dokumencie wskazali, że niekontrolowany wzrost długu centralnego zmusza rząd do szukania oszczędności kosztem lokalnych wspólnot, ograniczając dochody własne oraz ich zdolność do zapewnienia wkładów własnych do projektów unijnych z programów na lata 2021–2027. Zwrócono również uwagę, że destabilizuje to wieloletnie planowanie finansowe i grozi pogłębieniem dysproporcji rozwojowych w kraju.
Sejmik Województwa Podkarpackiego podkreśla, że odpowiedzialność za finanse publiczne nie może oznaczać ograniczania możliwości rozwojowych samorządów – silne państwo potrzebuje silnych finansowo samorządów – czytamy w przyjętym stanowisku.
Sejmik zaznajomił się również z wynikami finansowymi 13 wojewódzkich podmiotów leczniczych za rok 2025 oraz I półrocze 2026 roku. Z przedstawionych sprawozdań wynika, że w 2025 roku nadzorowane szpitale poniosły łączną stratę netto w wysokości ponad 20 mln złotych. Sytuacja uległa pogorszeniu w pierwszym półroczu 2026 roku, kiedy strata netto podmiotów medycznych sięgnęła blisko 92 mln zł.
Jako główne przyczyny zapaści finansowej wskazano odgórne, ustawowe waloryzacje najniższych wynagrodzeń pracowników medycznych (od lipca każdego roku), drożejącą energię i leki oraz brak realnej wyceny świadczeń przez płatnika centralnego. Co więcej, zaległości NFZ wobec szpitali wojewódzkich z tytułu niezapłaconych nadwykonań za 2025 rok wyniosły prawie 68,4 mln złotych. Zamrożenie kapitału potęguje zmiana zarządzeń Prezesa NFZ wprowadzająca roczny, zamiast kwartalnego, tryb rozliczania nadwykonań od lipca 2026 r.
Mimo tak trudnej sytuacji w polskiej służbie zdrowia samorząd województwa stara się konsekwentnie brać na siebie ciężar ratowania placówek medycznych. W budżecie województwa na 2026 rok zaplanowano na ochronę zdrowia rekordową kwotę prawie 357 mln zł, w tym blisko 327 mln zł bezpośrednich dotacji dla szpitali na pokrycie strat i inwestycje. W województwie realizowane są projekty inwestycyjne o łącznej wartości przekraczającej 1,34 mld zł, na czele z flagowym projektem budowy Podkarpackiego Centrum Medycyny Dziecięcej przy KSW Nr 2 – podkreślił marszałek Władysław Ortyl.
Bardzo podniosłym momentem sesji było uroczyste wręczenie Odznaki Honorowej „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego” obecnym na sali potomkom i rodzinie śp. hrabiny Anny z Działyńskich Potockiej. W wygłoszonej laudacji podkreślono, że to zaszczytne wyróżnienie nie wynika z rodowego tytułu, lecz z tytanicznej pracy, mądrości serca i bezinteresownej służby na rzecz mieszkańców podkarpackich wsi.
Dziełem życia hrabiny stał się Rymanów-Zdrój, utworzony po tym, jak 16 sierpnia 1876 roku jej mały syn Józef Marian odkrył w tutejszych lasach źródła mineralne. Anna Potocka stworzyła tam kurort nakierowany na bezpłatne leczenie i organizację kolonii letnich dla najuboższych, chorowitych dzieci z miast i wsi. Co więcej, wdrażała nowoczesne myślenie gospodarcze: zakładała szkółki rzeźbiarskie i koronkarskie, kasy oszczędności, kółka rolnicze oraz propagowała polskie zielarstwo. Po wczesnej śmierci męża w 1884 roku samodzielnie wychowywała siedmioro dzieci, zarządzając majątkiem w czasach kryzysu – podkreślił w mowie laudacyjnej przewodniczący sejmiku Jerzy Borcz.
W trakcie obrad radni zapoznali się z informacją Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich na temat stanu realizacji inwestycji drogowych przedstawioną przez Piotra Miąso, dyrektora naczelnego PZDW.
Dyrektor zaznaczył, że w 2026 roku PZDW realizuje 50 pozycji budżetowych obejmujących 87 zadań drogowo-mostowych o łącznej wartości niemal 3,9 mld zł (z dofinansowaniem zewnętrznym rzędu 2,7 mld zł). Sam plan finansowy PZDW na 2026 rok opiewa na 1 mld 52 mln złotych.
Plany rozbudowy infrastruktury drogowo-mostowej i ogromne środki zabezpieczone na ich realizację zderzają się jednak z barierami administracyjnymi. Mimo gotowości do prowadzenia projektów niektóre z nich są hamowane przez biurokrację i procedury urzędnicze. Do tego problemu odniósł się marszałek Władysław Ortyl, nie kryjąc niezadowolenia z opieszałości instytucji odpowiedzialnych za wydawanie zezwoleń.
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie wciąż blokuje decyzje niezbędne do realizacji inwestycji drogowych. Złożyliśmy już zażalenie do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na bezczynność instytucji i liczymy, że ten krok wreszcie przyspieszy procedury. To całkowicie niezrozumiałe, że uzyskanie prostej decyzji środowiskowej trwa obecnie nawet trzy lub cztery lata. Niewydolność RDOŚ to niezwykle negatywny czynnik, który uderza w realizację naszego budżetu i bezpośrednio opóźnia rozwój infrastruktury drogowej w województwie – mówił.
Ważnym punktem obrad była informacja dotycząca opracowania Studium Techniczno-Ekonomicznego dla nowego odcinka drogi wojewódzkiej nr 985 na trasie Mielec-Dębica. W odpowiedzi na wnioski radnych i lokalnych społeczności przedstawiono wyjaśnienia dotyczące prac projektowych prowadzonych przez firmę Promost Consulting. W ramach konsultacji i akcji informacyjnej przeanalizowano warianty W1, W2, W3 oraz podwarianty W1.1–W1.3. Aby odsunąć trasę od zabudowań w gminie Przecław i uniknąć kolizji z planowanymi osiedlami czy obszarami cennymi przyrodniczo, opracowano dodatkowe podwarianty: W1.4, W1.5, W1.6 (po stronie wschodniej) oraz W2.2 (po stronie zachodniej). Podwariant W1.4, zlokalizowany na skraju kompleksu Lasów Państwowych (Nadleśnictwo Tuszyma), został skonsultowany pod kątem braku zagrożeń dla migracji zwierząt. PZDW złożył wniosek do Zarządu Województwa Podkarpackiego o podjęcie decyzji kierunkowej w tej sprawie.
Nowa droga w swoim założeniu ma odchodzić najdalej od zabudowań. Poza protestami społecznymi, które kwestionują obecne warianty chciałbym też zaznaczyć, że pojawiają się protesty mieszkańców, którzy borykają się z niedogodnościami obecnej drogi. Trasa ta przebiega w terenie zabudowanym i generuje uporczywy hałas i zanieczyszczenia, ponieważ jest to jeden z najczęściej uczęszczanych szlaków transportowych na naszych drogach wojewódzkich – mówił marszałek.
Sejmik uchwalił również stanowisko ustanawiające rok 2027 Rokiem Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszki na terenie Województwa Podkarpackiego. W 2027 roku przypada 80. rocznica urodzin Kapelana „Solidarności”, który został zamordowany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa w 1984 roku. Inicjatywa została zainicjowana przez zarząd województwa, który odpowiedzial tym samym na postulat Młodzieżowego Sejmiku Województwa Podkarpackiego. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że przesłanie charyzmatycznego kapłana, wyrażone w słowach „Zło dobrem zwyciężaj”, oraz jego bezkompromisowa obrona godności i prawdy stanowią fundament etyczny dla kolejnych pokoleń Polaków. Te historyczne słowa wybrzmiały podczas sesji z bolesną aktualnością, a samo głosowanie splotło się z tragiczną współczesnością. Decyzję o uczczeniu pamięci kapelana podejmowano bowiem w cieniu żałoby, bowiem dokładnie w dniu, w którym w Jarosławiu pożegnano księdza Stanisława Zbojnowicza, ofiarę niedawnego, brutalnego ataku na terenie tamtejszego Opactwa Sióstr Benedyktynek.
