Co więc zrobić, by nie dać się wyprzedzić AI? Według Rafał Ohme muszą nastąpić dwie rzeczy.
– Po pierwsze, musimy mieć coś unikalnego, czego nie ma AI, a tym jest inteligencja emocjonalna. Po drugie, konieczne jest nastawienie na rozwój, czyli Growth Mindset, co wymaga znacznego wysiłku neurobiologicznego – wyliczał profesor.
Dlaczego AI nie ma inteligencji emocjonalnej?! Bo w emocjach jest coś niezwykłego. Udowodnił to profesor Joseph LeDoux, wybitny neurobiolog zajmujący się badaniem mózgu i emocji, który potwierdził, że procesy zachodzące poza naszą świadomością istnieją i mają kluczowe znaczenie dla funkcjonowania organizmu. I tak, mamy podświadomość. Prof. LeDoux wykazał, że ciało migdałowate przetwarza zagrożenia i wywołuje reakcje lękowe (np. przyspieszone bicie serca, uwolnienie hormonów stresu) zanim bodziec dotrze do świadomej części mózgu, która zinterpretuje go jako „strach”. Zatem mamy dwa niezależne obiegi procesowania danych emocjonalnych – dolny, czyli szybka droga i górny – wolna droga. Szybka droga ma 2 mln lat, wolna 200 tys. lat. To powoduje, że od czasu do czasu mamy do czynienia z mieszanymi emocjami. Coś nas pociąga, a jednocześnie się tego boimy. Czegoś pragniemy, ale czujemy się winni – jak choćby w tej historii kubełka lodów. Któż z nas tego nie przeżył, że przed północą „śmietankowe z wiśniami” płaczą w lodówce, że są zaniedbywane, a my robimy sobie wyrzuty, że znów skusiliśmy się na jedzenie w środku nocy.
– Kochasz i nienawidzisz. W tym samym czasie odczuwasz dwie kompletnie przeciwne emocje i nie jest to wymysł literacki Szekspira, ale neurobiologia – tłumaczył prof. Ohme. – Inteligencja emocjonalna jest „kodowana kwantowo” w ludzkim mózgu, co pozwala na jednoczesne doświadczanie sprzecznych emocji, czego AI nie potrafi.
Sztuczna Inteligencja jest kodowana binarnie (0/1, prawda/fałsz), co uniemożliwia jej posiadanie prawdziwych emocji. Nie ma „oprogramowania” na doznania, rozumie tylko percepcję. AI nie ma świadomości. Zakochanie się robota brzmi romantycznie, ale technicznie jest niemożliwe. Tym samym Sztuczna Inteligencja jest dwuwymiarowa, a ludzie dzięki emocjom trójwymiarowi.
Dlatego w najbliższych latach największe znaczenie dla człowieka będą miały umiejętności technologiczne oraz społeczne i emocjonalne, czyli inteligencja emocjonalna. Jak rozumieć tę ostatnią? To umiejętność przebywania z innymi i z sobą samym, regulowania własnego nastroju (np. obniżanie kortyzolu), wytrwałość, pozytywne nastawienie, umiejętność coachowania i inspirowania (przez wartości i cel), empatia (rozumienie emocji innych) oraz wyczuwanie atmosfery grupy.
AI nie posiadając inteligencji emocjonalnej będzie się zachowywała „jak słoń w składzie porcelany”. Zagwarantuje idealne rozwiązania, optymalizacje, ale nie rozumiejąc ludzkiego ego czy wrażliwości, nie uniknie konfliktów i nieporozumień.
– Dlatego inteligencja emocjonalna dla nas będzie konkurencyjną przewagą, dla naszych dzieci polisą na życie – nie pozostawił złudzeń Rafał Ohme. – Dziś każde dziecko musi mieć fizycznych przyjaciół, z którymi fizycznie się spotyka.
I tak, możemy stać się partnerami dla AI, ale musimy nieustannie inwestować w rozwój swojej inteligencji emocjonalnej oraz aktywnie pielęgnować Growth Mindset. To wymaga ogromnego wysiłku biochemicznego mózgu, ale jest jedyną drogą do przetrwania i odgrywania kluczowej roli w cyfrowym świecie.
– Growht Mindset, to koncentracja na nauce i przeświadczenie, że ciężka praca prowadzi do sukcesu, w odróżnieniu do Fixed Mindsetu, który można spointować stwierdzaniem, że wystarczy wyglądać na inteligentnego, a kolejne awanse przychodzą bez wysiłku – wyjaśniał profesor.
I o ile Fixed Mindset był dobrym rozwiązaniem w czasach pokoju i dobrobytu, to od 6 lat tkwimy w „Perfect Storm”, co oznacza, że albo przestawimy się na Growht Mindset, albo znikniemy.
– Precz z nastawieniem „czego Jaś się nie nauczył, Jan nie będzie umiał”, albo „starych drzew się nie przesadza” – przekonywał prof. Ohme. – Jeżeli nie zmienimy tego nastawienia, technologia oraz cały świat ominą nas szerokim łukiem. Musimy zrozumieć, że porażka to okazji do rozwoju, a błędy nas rozwijają. Trzeba cisnąć swoje szare komórki oraz współpracować ze wszystkimi ludźmi wokół, żeby iść krok wyżej, by gonić samego siebie. Fixed Mindset oznacza: wiem dobrze, ale w Growth Mindset rozumiemy, że inni mogą wiedzieć lepiej, dlatego jestem na nich otwarty. Inspirujmy się AI, szerujmy wiedzę, dzięki temu będziemy rośli. A nastawienie to mała rzecz, która robi dużą różnicę!
Fotografie Tadeusz Poźniak/RARR S.A.
