Klasyka w nowych interpretacjach, międzynarodowa sztuka plakatu i spotkanie twórców z publicznością – rozpoczęły się 64. Rzeszowskie Spotkania Teatralne: 05. Festiwal Arcydzieł. Inaugurację wydarzenia zapoczątkował wernisaż 20. Międzynarodowego Biennale Plakatu Teatralnego, a wieczorem na Dużej Scenie Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie zaprezentowano „Księżniczkę na opak wywróconą” Pedra Calderóna de la Barcy w reżyserii Pawła Aignera. W wydarzeniu uczestniczyli: Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego dr inż. Karol Ożóg oraz radni województwa Ewa Draus i Adam Berkowicz. Festiwal potrwa do 25 października.
Dziesięć dni spotkań z teatrem, literaturą i muzyką to propozycja dla publiczności, która szuka w kulturze zarówno artystycznych emocji, jak i przestrzeni do namysłu. Tegoroczna edycja Festiwalu Arcydzieł, organizowana przez Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, pod kierownictwem dyrektora i kuratora festiwalu dr. Jana Nowary, stawia w centrum klasykę odczytywaną na nowo. Program obejmuje siedem spektakli konkursowych, wydarzenia towarzyszące, koncerty oraz czytania performatywne współczesnej dramaturgii.
Festiwal należy do najważniejszych wydarzeń teatralnych regionu, a jego program pokazuje, że dziedzictwo literackie pozostaje żywym punktem odniesienia dla współczesnych artystów i odbiorców kultury.
Wicemarszałek Województwa Podkarpackiego dr inż. Karol Ożóg, odnosząc się do znaczenia festiwalu dla życia kulturalnego regionu, podkreśla rolę instytucji kultury w budowaniu tożsamości Podkarpacia, upowszechnianiu sztuki oraz tworzeniu warunków do kontaktu mieszkańców z bogatą ofertą artystyczną.
Festiwal Arcydzieł to ważne wydarzenie na kulturalnej mapie Podkarpacia, które pozwala mieszkańcom regionu obcować z ambitną sztuką, wielką literaturą i współczesnymi interpretacjami teatralnymi. Cieszę się, że Teatr im. Wandy Siemaszkowej jest miejscem spotkania artystów i publiczności, a nasze województwo może być przestrzenią dla tak wartościowych przedsięwzięć. Samorząd Województwa Podkarpackiego dostrzega znaczenie kultury w rozwoju regionu i wspiera inicjatywy, które wzbogacają życie mieszkańców, rozwijają ich wrażliwość oraz budują atrakcyjność Podkarpacia jako miejsca otwartego na sztukę i twórczy dialog. Inwestowanie w kulturę to inwestowanie w rozwój społeczny, tożsamość regionalną i przyszłość kolejnych pokoleń – zaznacza wicemarszałek.
Inaugurację festiwalu poprzedził wernisaż 20. Międzynarodowego Biennale Plakatu Teatralnego. Jubileuszowa odsłona wydarzenia poświęconego sztuce plakatu teatralnego prezentuje współczesne realizacje artystów z różnych stron świata.
Pierwszym spektaklem tegorocznego Festiwalu Arcydzieł jest „Księżniczka na opak wywrócona” Pedra Calderóna de la Barcy, przygotowana przez Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu. Przedstawienie w reżyserii Pawła Aignera, z imitacją Jarosława Marka Rymkiewicza, przenosi widzów w świat miłosnych namiętności, dworskich intryg, pojedynków i nieporozumień.
Calderón de la Barca, jeden z najwybitniejszych dramaturgów hiszpańskiego Złotego Wieku, pozostawił utwory, które podejmują pytania o naturę rzeczywistości, pozory i ludzkie wybory. Jego twórczość, kojarzona między innymi z „Życiem jest snem”, do dziś inspiruje artystów poszukujących w klasyce tematów aktualnych również dla współczesnego widza.
W interpretacji Pawła Aignera klasyczna materia dramatyczna staje się dynamiczną opowieścią w konwencji „płaszcza i szpady”.
Festiwal Arcydzieł nie ogranicza się do prezentacji gotowych inscenizacji. To także spotkanie różnych pokoleń artystów, odmiennych estetyk i sposobów czytania tekstów, które na trwałe weszły do kultury. W tegorocznym programie znalazły się dzieła Williama Szekspira, I.B. Singera, Lucjana Rydla, Alberta Camusa, Witolda Gombrowicza i Johanna Wolfganga Goethego, a także wydarzenia poświęcone nowej dramaturgii oraz muzyce.
Istotnym elementem festiwalu jest również udział widzów w ocenie prezentowanych spektakli. Oprócz werdyktu jury przyznana zostanie nagroda publiczności, a najlepsze przedstawienie otrzyma statuetkę WANDY 2026. Jury tworzą: Juliusz Chrząstowski, Monika Frajczyk, Piotr Kruszczyński, Wojciech Majcherek i Krzysztof Pleśniarowicz.
Program 64. Rzeszowskich Spotkań Teatralnych obejmuje różnorodne propozycje – od klasycznych dramatów w nowych inscenizacjach, przez kameralne formy performatywne, po koncerty inspirowane literaturą i muzyką.
17 października, sobota, godz. 17:00 – na scenie Nowej Dramaturgii czytanie performatywne ,,Własny niepokój”;
godz. 20:00 – koncert Wojana Trockiego, ,,Pewna jest tylko śmierć” wg. Toma Waitsa w Rzeszowskich Piwnicach.
18 października, niedziela, godz. 18.00 – „Hamlet” Williama Szekspira w reżyserii Jana M. Kamińskiego. Spektakl Teatru im. Aleksandry Fredry w Gnieźnie.
19 października, poniedziałek, godz. 19.00 – „Dziedzictwo” na podstawie twórczości I.B. Singera, w reżyserii Roberta Talarczyka. Przedstawienie Teatru Żydowskiego im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie.
20 października, wtorek, godz. 17.30 – „Festen”, spektakl towarzyszący przygotowany przez Uniwersytet Andrzeja Frycza-Modrzewskiego w Krakowie w reżyserii Katarzyny Deszcz, prezentowany w Teatrze Maska;
godz. 20.00, na Dużej Scenie zaplanowano „Betlejem polskie” Lucjana Rydla w reżyserii Rafała Szumskiego, w wykonaniu Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie.
21 października, środa, godz. 18.00 – „Potyczki Tewje Mleczarza z Bogiem”, spektakl na podstawie książki „Dzieje Tewji Mleczarza” Szolema Alejchema, z piosenkami Mordechaja Gebirtiga. Przedstawienie Teatru Pod Górkę, autorskiego teatru Stanisława Górki, odbędzie się w Rzeszowskich Piwnicach;
godz. 20.00 na Scenie Nowej Dramaturgii zaplanowano czytanie performatywne „Stukot”.
22 października, czwartek, godz. 18.00 – „Dżuma” Alberta Camusa w reżyserii Wojciecha Kościelniaka, w wykonaniu Teatru Kameralnego im. Wandy Rucińskiej w Bydgoszczy. Spektakl na Dużej Scenie;
godz. 21:30 koncert „P.T.S. – Poczet Twórców Szczególnych” Eskaubeia, zaplanowany w Wojewódzkim Domu Kultury.
23 października, piątek, godz. 20.00 – „Iwona, księżniczka Burgunda” Witolda Gombrowicza w reżyserii Leny Frankiewicz. Spektakl Teatru Polskiego w Bielsku-Białej.
24 października, sobota, godz. 16.00 – czytanie performatywne „Kawałki” na Scenie Nowej Dramaturgii;
godz. 19:00 na Dużej Scenie gospodarze festiwalu, Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, zaprezentują „Fausta” Johanna Wolfganga Goethego w reżyserii Jana Nowary.
25 października, niedziela, godz. 17.30 – „Ucho igielne” na podstawie twórczości Wiesława Myśliwskiego, w reżyserii Anety Adamskiej-Szukały, w wykonaniu Teatru Przedmieście. Spektakl towarzyszący odbędzie się w siedzibie teatru.
Finał festiwalu zaplanowano na godz. 20.00 na Dużej Scenie Teatru im. Wandy Siemaszkowej. Publiczność zobaczy tam „Z ręką na gardle” – spektakl według scenariusza i w reżyserii Anny Sroki-Hryń, z piosenkami z repertuaru Ewy Demarczyk.
Do 25 października Rzeszów pozostanie miejscem spotkania teatru, literatury, muzyki i sztuk wizualnych. Przed publicznością jeszcze kolejne konkursowe przedstawienia, wydarzenia towarzyszące i finał, podczas którego poznamy laureatów.
Festiwal dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Wydarzenie współfinansowano ze środków budżetu Województwa Podkarpackiego.
