Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

Ostatni smok. Legendy i opowieść z królewskiej wsi Łąka

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 06-12-2022

Fot. Karol Ząbik. Rysunek smoka Agnieszka Rzeźniak. Figurka smoka Anna Dec

Fot. Karol Ząbik. Rysunek smoka Agnieszka Rzeźniak. Figurka smoka Anna Dec

GALERIA ZDJĘĆ
Krzyż obok Krzywego Wału. Fot. Karol Ząbik
Stary Wisłok. Fot. Alina Bosak
Ostatni smok. Rysunek Agnieszka Rzeźniak
Kościół w Łące. Fot. Tadeusz Poźniak
W lesie. Karol Ząbik
Jar Starego Wisłoka. Fot. Gmina Trzebownisko
Fot. Karol Ząbik
Wierzby przy dawnej drodze między Łąką a Łukawcem. Fot. Gmina Trzebownisko
Stary Wisłok. Fot. Alina Bosak
Kapliczka "na rowach" rys. Franciszek Bałanda ze zbiorów Zdzisława Orzecha
Pałac w Łące ze zbiorów Krzysztofa Cieśli
Spichlerz. Fot. Karol Ząbik
Okładka. Fot. Materiały prasowe
Jeżeli sądzicie, że wyrośliście już z legend – nic bardziej mylnego. „Strachy, smoki i łąckie tajemnice” Aliny Bosak, to coś więcej niż tylko zaproszenie do zapomnianej krainy dzieciństwa. Raczej wspaniała podróż po zakamarkach przeszłości królewskiej wsi Łąka położonej niespełna 10 kilometrów od Rzeszowa. Piękna opowieść dla dzieci, ze smokiem odkrytym w zakolu Wisłoka i wciągająca lektura dla dorosłych, którzy wiejskie dzieje traktują z przymrużeniem oka, a szkoda. Lokalne społeczności pełne są niezwykłych historii, które czekają na odkrycie, przypomnienie i spisanie – Alinie Bosak udało się to wybornie. A Łąką, opowieścią o św. Onufrym, historią rodziny Sanguszków i Potockich, a tym bardziej miłosnymi perypetiami Laury Czosnowskiej będziecie oczarowani. 
Reklama
 
I kto by pomyślał, że Łąka, która ma prawie 700 lat „na karku”, w swojej historii nawet smoka miała, który przez wiele w jamie pod starym kościołem pomieszkiwał. Nikt by się pewnie o nim nie dowiedział, gdyby nie książę Paweł Sanguszko, który w XVIII wieku ufundował we wsi nowy kościół pw. św. Onufrego. W trakcie budowy nowej świątyni, stwór wystraszony przez robotników i mieszkańców wsi miał odlecieć do Torunia, ale kto go tam wie… W łąckich legendach swój skrzydlaty urok roztacza po dziś dzień.

Bo magii temu miejscu nie brakuje, tak samo jak pięknej przyrody wokół Starego Wisłoka, co po dawnej rzece został…
 
W książce znalazło się 12 legend opatrzonych pięknymi fotografiami i reprodukcjami nawiązującymi do dziejów wsi – przed laty leżącej na ważnym szlaku handlowym, dziś pełniącej rolę urokliwej sypialni Rzeszowa. Wiele w książce opowieści związanych ze Starym Wisłokiem, gdzie licho nigdy nie zasypia, ale i gdzie dzika przyroda dawała schronienie miejscowym przed tatarskim czambułami nadjeżdżającymi ze Wschodu. Stary Wisłok miał nawet życie uratować królowej Jadwidze, która starym szlakiem kupieckim na Ruś podróżowała.
 
Ostatni smok. Rysunek Agnieszka Rzeźniak
 
Kilka legend ma związek z Pałacem Lubomirskich, który stoi na skraju wsi i ma swoją wiekową przeszłość. Przekazywany przez spadkobierców z pokolenia na pokolenie, jest najstarszym budynkiem, zachowanym w bardzo dobrym stanie do dnia dzisiejszego. Fundatorem obiektu była Teofila Lubomirska z Ostrogskich. W kolejnych latach właścicielami byli: rodzina Sanguszków, Morskich i Potockich. Ci ostatni przekształcili pałac na fabrykę wyrobów sukiennych, ale w przeklętym miejscu – po samobójczej śmierci Janusza Czosnowskiego, biznes się nie udał. Dopiero Zofia, córka Alfreda Potockiego, która w 1854 roku Siostrom Zgromadzenia Opatrzności Bożej oddała część swojego wiana na utworzenie w budynku łąckiego pałacu zakładu dla osieroconych dziewcząt, zło odczyniła.
Reklama
 
Takie to wspaniałe historie z Łąki, gdzie znakomicie udało się połączyć przeszłość z teraźniejszością, a pięknym, stylizowanym językiem odmalować dzieje wioski. Dziś tak gwarnej i kolorowej, że można by pomyśleć, że w centrum świata położonej. Bo takiego melanżu historii z przyszłością, autorka legend też się nie boi. O kolei, autostradzie, samolotach nad głowami mieszkańców Łąki, a może i biletach na księżyc przez Internet zamawianych, też wspomina.
 
Nie pomija nawet obyczajowego skandalu, do jakiego w Łące doszło w połowie XIX wieku. Wszystko przez urodziwą Laurę Czosnowską. Zazdrosny mąż – Janusz Czosnowski, żołnierz wojsk polskich i powstaniec, nie wahał się strzelić sobie w łeb z rozpaczy, a i kolejni mężczyźni tracili dla niej rozum. Zanim ustatkowała się w Paryżu, brylowała w towarzystwie, znała się z Norwidem, Mickiewiczem i Towiańskim. Fryderyk Chopin skomponował dla niej trzy Mazurki, a Juliusz Słowacki wiersz „Córka Cerery”!
 
„Strachy, smoki i łąckie tajemnice”, Alina Bosak, Gmina Trzebownisko, 2022
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.