Wartość transakcji wyniosła 53 mln zł. W ramach ugody spółka zrzekła się wszelkich obecnych i przyszłych roszczeń wobec miasta związanych z ustanowieniem użytku ekologicznego. To kolejny krok w rozwoju Zakrzówka jako jednego z najważniejszych terenów rekreacyjnych Krakowa.
– Dla mnie to moment szczególny, również osobiście. O Zakrzówek walczę konsekwentnie od 2018 roku – najpierw jako radny, później jako poseł, a dziś jako prezydent Krakowa. Byłem zaangażowany w ustanowienie użytku ekologicznego w 2018 r., w blokowanie wycinek, budowy parkingów i planów zabudowy. Wykup terenu przez miasto w pewnym sensie domyka proces walki o te tereny i pokazuje, że ochrona przyrody w Krakowie nie jest hasłem, ale procesem, który ma swoją ciągłość i konsekwencję – podkreśla Aleksander Miszalski, prezydent Krakowa.
Przypomnijmy, że w 2018 r. Rada Miasta Krakowa ustanowiła użytek ekologiczny „Zakrzówek” o łącznej powierzchni ok. 17,5 ha. Część tych terenów należała do spółki Kraków City Park i w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego była w dużej mierze przeznaczona pod zabudowę mieszkaniowo-usługową. W 2021 r. spółka wystąpiła do sądu z pozwem przeciwko miastu na kwotę ponad 109 mln zł plus odsetki, domagając się odszkodowania za utratę możliwości realizacji inwestycji. Zawarta 11 lutego 2026 r. ugoda pozwoliła szybko i definitywnie zakończyć spór. Spółka zrzekła się ponad 50 proc. dochodzonej kwoty (ok. 56 mln zł) i całkowicie odstąpiła od żądania odsetek ustawowych, które na dzień podpisania ugody wynosiły ok. 58 mln zł. Zrezygnowano także z wysokich kosztów sądowych. Dzięki temu miasto uniknęło długotrwałego procesu i ryzyka wielomilionowych zobowiązań finansowych.
Już w 2016 r. miasto odkupiło od tej samej spółki 13 działek o łącznej powierzchni ok. 27,8 ha (w tym ok. 11 ha zbiornika wodnego) za kwotę ok. 25,8 mln zł. Teren ten został zagospodarowany przez Zarząd Zieleni Miejskiej jako ogólnodostępny park i kąpielisko, z którego dziś korzystają tysiące krakowian.
Łącznie, w wyniku umów z 2016 i 2026 r. miasto pozyskało od Kraków City Park Sp. z o.o. 62 działki o łącznej powierzchni 37 ha, przeznaczając na ten cel 78,8 mln zł. To inwestycja w jakość życia mieszkańców, ochronę przyrody i zrównoważony rozwój miasta. Zakrzówek pozostaje zielonym sercem tej części Krakowa – i będzie nim także dla przyszłych pokoleń.
Zakup terenu pozwoli przejść do aktywnych działań w kierunku dbałości o cenne walory przyrodnicze i rekreacyjne tego miejsca. W pierwszej kolejności Zarząd Zieleni Miejskiej rozpocznie prace, które przyczynią się do poprawy siedlisk i zabezpieczenia najcenniejszych gatunków. Będą to m.in. działania polegające na usuwaniu gatunków inwazyjnych i porządkowaniu terenu, tak aby rodzime łąki, murawy i tereny półotwarte mogły się naturalnie odtwarzać. Wybrane fragmenty terenu będą regularnie koszone i pielęgnowane, aby zachować miejsca występowania chronionych roślin, takich jak storczyk, pełnik europejski czy kosaciec syberyjski.
Usunięte zostaną również pozostałości dawnych dzikich wysypisk, a teren zostanie oczyszczony i przywrócony do bezpiecznego, naturalnego stanu. Szczególna uwaga zostanie skupiona na ochronie oczek wodnych i terenów podmokłych. Będą one oczyszczane i miejscami pogłębiane tak, aby mogły utrzymywać wodę również w okresach suszy. To kluczowe dla rozrodu płazów, w tym kumaka nizinnego i wyjątkowo cennej, zagrożonej w skali Europy, traszki grzebieniastej.
Na Zakrzówku żyje dziewięć gatunków chronionych płazów i gadów, w tym także gniewosz plamisty. Dlatego powstanie tam system stałych przepustów i płotków naprowadzających, które umożliwią zwierzętom bezpieczne migracje i znacząco ograniczą ich śmiertelność.
Wraz z pracami wokół zabezpieczenia walorów przyrodniczych, teren będzie przygotowywany do użytku mieszkańców. Kluczowa jest tu dbałość o cenną faunę i florę, dlatego działania będą prowadzone w sposób uważny i odpowiedzialny. Oznacza to wyznaczenie i miejscowe utwardzenie ścieżek, budowę niskich kładek nad podmokłymi fragmentami oraz proste zabezpieczenie stromych zejść. Chodzi o to, aby ruch pieszy był skoncentrowany i nie prowadził do rozdeptywania najcenniejszych siedlisk. Zakrzówek będzie można odwiedzać, spacerować po nim, ale nie będzie to miejsce z typowo rozbudowaną infrastrukturą. W kolejnym etapie, planowanym na 2027 rok, na Zakrzówku powstanie ścieżka edukacyjna, która będzie opowiadać o wyjątkowej wartości tego miejsca – w sposób dyskretny i wkomponowany w krajobraz.
– Chcę podkreślić, że bez współpracy miasta z mieszkańcami, aktywistami i organizacjami społecznymi, bez ich determinacji, Zakrzówek nie miałby dziś takiego kształtu – dodaje prezydent Krakowa.
Do końca lutego można zgłaszać pomysły i propozycje dotyczące nazwy użytku ekologicznego, pod adresem: zakrzowek@um.krakow.pl. W marcu w aplikacji mKraków zostanie udostępniona ankieta, w której każdy będzie mógł oddać głos na najciekawszą jego zdaniem nazwę dla tego terenu.
