Porozumienia rzeszowsko-ustrzyckie, zawarte w lutym 1981 r., były jednym z kluczowych wydarzeń w historii Polski, porównywalnym do porozumień sierpniowych z 1980 r. Doprowadziły do zakończenia blisko dwumiesięcznego strajku chłopskiego i przyczyniły się do powstania NSZZ Rolników Indywidualnych „Solidarność”.
Sejmik Województwa Podkarpackiego, mając na uwadze doniosłe znaczenie Porozumień Rzeszowsko-Ustrzyckich, postanowił upamiętnić to wydarzenie, ogłaszając rok 2026 Rokiem Porozumień Rzeszowsko-Ustrzyckich. To wyjątkowa okazja, by przypomnieć o odwadze uczestników protestów, którzy w trudnych czasach walczyli o sprawiedliwość społeczną, poszanowanie własności i prawa obywatelskie. Jednocześnie podkreśla ona rolę Podkarpacia w tworzeniu niezależnych struktur związkowych, które później włączyły lokalne społeczności do ogólnopolskiego ruchu „Solidarność”. Rok jubileuszowy ma szansę stać się inspiracją do licznych działań edukacyjnych, kulturalnych i naukowych – od warsztatów i wykładów, po wystawy i projekty dokumentalne – pozwalając mieszkańcom lepiej poznać historię regionu, wzmocnić świadomość regionalną i budować aktywne, zaangażowane społeczeństwo obywatelskie.
Program uroczystości:
• godz. 16.00 Wręczenie odznaczeń Krzyżem Wolności i Solidarności działaczom opozycji antykomunistycznej z Podkarpacia
wystąpienia oficjalne:
dr hab. Karol Polejowski – Zastępca Prezesa IPN
Władysław Ortyl – Marszałek Województwa Podkarpackiego
Piotr Wójcik – Prezes Stowarzyszenia „Klub Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności”
Roman Jakim – Przewodniczący Zarządu Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność”
Jerzy Bednarz – Przewodniczący Podkarpackiej Rady Wojewódzkiej NSZZ RI „Solidarność”
• godz. 16.30 Dyskusja panelowa „Przez Solidarność do niepodległości” z udziałem Elżbiety Markowicz, Adama Pęzioła, Henryka Cząstki i Mariana Krztonia; moderuje dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor rzeszowskiego IPN
• godz. 18.00 Koncert „Pieśni Solidarności” w wykonaniu zespołu Sonanto
Podczas uroczystości odbędzie się zjazd Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności z województwa podkarpackiego.
Dodatkowe wydarzenie:
Tego samego dnia, o godz. 10:00, na budynku A2 Uniwersytetu Rzeszowskiego przy ul. Kopisto w Rzeszowie odbędzie się odsłonięcie tablicy memoratywnej upamiętniającej strajki okupacyjne zorganizowane w 1981 r. przez działaczy Niezależnego Zrzeszenia Studentów na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
Wejście na uroczystość: za zaproszeniem lub z darmową wejściówką, którą można odebrać w siedzibie IPN Oddział w Rzeszowie (ul. J. Słowackiego 18) oraz w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie (ul. Okrzei 7), od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30.
