Sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres wezwał we wtorek do utworzenia zdemilitaryzowanego kordonu wokół okupowanej obecnie przez wojska rosyjskie Zaporoskiej Elektrowni Atomowej na południu Ukrainy. Ostrzegł, że jakiekolwiek uszkodzenie elektrowni może skończyć się katastrofą dla całego regionu.
"Jakiekolwiek uszkodzenia, czy celowe, czy nie, największej elektrowni jądrowej w Europie lub innych obiektów jądrowych na Ukrainie, może oznaczać katastrofę nie tylko dla bezpośredniego sąsiedztwa, ale całego regionu i obszarów poza nim" – powiedział Guterres podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ poświęconego sytuacji w Zaporoskiej Elektrowni Atomowej.
Guterres stwierdził, że aby uniknąć katastrofy zarówno Rosja jak i Ukraina muszą zobowiązać się w pierwszej kolejności do unikania działań wojskowych i ostrzału w kierunku elektrowni jak i z terenów elektrowni. Drugim krokiem powinno być – jego zdaniem – utworzenie kordonu zdemilitaryzowanego, co oznaczałoby wycofanie z terenu elektrowni rosyjskiego sprzętu wojskowego i obietnicę ze strony Ukrainy, że powstrzyma się od wchodzenia do kompleksu.
Podobny apel wystosował podczas swojego wystąpienia szef Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej Rafael Grossi, który w ubiegłym tygodniu odwiedził elektrownię. Grossi przedstawił siedem rekomendacji MAEA zawartych w opublikowanym we wtorek raporcie, w tym wezwał do wycofania rosyjskiego sprzętu wojskowego i przywrócenia normalnego trybu pracy elektrowni, w tym zapewnienia pracownikom bezpieczeństwa i wolności od presji ze strony rosyjskich żołnierzy.
Jak podkreślił, do wypełnienia tych rekomendacji konieczna jest demilitaryzacja całego kompleksu w oparciu o porozumienie obu stron. Dodał, że w przeciwieństwie do poprzednich kryzysów, gdy społeczność międzynarodowa działała dopiero po katastrofie, teraz jest szansa, by czemuś takiemu zapobiec.
"W tym przypadku mamy historyczną i etyczną konieczność, by zapobiec poprzez uzgodnienie specjalnych środków ochrony" – powiedział Grossi.
