Hołd bohaterom Powstania Warszawskiego, pamięć o ofiarach niemieckiej okupacji oraz wspólne przypomnienie wartości, które legły u podstaw walki o wolną Polskę, były głównym przesłaniem obchodów 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, które odbyły się 1 sierpnia 2026 roku w Rzeszowie. Samorząd Województwa Podkarpackiego w uroczystościach reprezentowali wicemarszałek dr inż. Karol Ożóg oraz radny województwa Jerzy Cypryś.
Obchody rozpoczęły się Mszą Świętą w kościele pw. Świętego Krzyża w intencji Powstańców Warszawskich oraz pomordowanej ludności cywilnej stolicy. Główna część uroczystości odbyła się tradycyjnie o godzinie „W” – o godz. 17.00 – przed Pomnikiem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej Podokręgu „Rzeszów”. W wydarzeniu uczestniczyli kombatanci i weterani, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, parlamentarzyści, służby mundurowe, organizacje społeczne i harcerskie oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy Rzeszowa i regionu.
Podczas ceremonii odegrano hymn państwowy, odmówiono modlitwę za poległych, odbył się Apel Pamięci, salwa honorowa oraz złożenie wieńców i wiązanek kwiatów pod pomnikiem. Uroczystość zakończyło odegranie melodii „Śpij Kolego” oraz Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego.
W swoim wystąpieniu wicemarszałek Karol Ożóg podkreślił, że rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego jest przede wszystkim czasem wspólnego oddania hołdu bohaterom oraz refleksji nad historią, która powinna łączyć kolejne pokolenia Polaków.
Spotykamy się tutaj dzisiaj, aby oddać hołd Powstańcom Warszawskim. Spotykamy się po to, by łączyć, a nie dzielić. Nie po to, by rozdrapywać rany, lecz by z szacunkiem mówić o trudnej historii naszego narodu.
Wicemarszałek zwrócił również uwagę na ofiarność żołnierzy Armii Krajowej oraz obowiązek pielęgnowania pamięci o ich bohaterstwie.
Spotykamy się również po to, aby oddać hołd żołnierzom Armii Krajowej, którzy stanęli do nierównej walki o wolność Polski. Byli często bardzo młodymi ludźmi, lecz w obliczu śmiertelnego zagrożenia wykazali się niezwykłą odwagą i poświęceniem. Walczyli o niepodległość, o godność i o przyszłość naszej Ojczyzny. Dziś, jako przedstawiciel Samorządu Województwa Podkarpackiego, składam im wyrazy najwyższego szacunku i wdzięczności.
Na zakończenie swojego wystąpienia podkreślił, że pamięć historyczna powinna przekładać się na odpowiedzialność za przyszłość państwa.
Historia to nie tylko wspomnienia. Historia to przede wszystkim zobowiązanie. Zobowiązanie do budowania przyszłości naszej Ojczyzny w oparciu o pamięć o tych, którzy oddali za nią życie. To obowiązek bycia razem, budowania solidarności i odpowiedzialności za Polskę. Tylko w ten sposób możemy budować silną, bezpieczną, suwerenną i niepodległą Rzeczpospolitą.
Po zakończeniu części oficjalnej mieszkańcy Rzeszowa uczestniczyli w koncercie patriotycznym oraz wspólnym śpiewaniu pieśni powstańczych i wojskowych na placu przed Fontanną Multimedialną. Wydarzenie zgromadziło liczną publiczność i stało się symbolicznym wyrazem pamięci oraz wdzięczności wobec uczestników Powstania Warszawskiego.
Na scenie wystąpili muzycy ArtEnsemble Resovia, połączone chóry: Chór Służb Mundurowych z Rzeszowa, Chór Męski Gloria z Wysokiej Głogowskiej, Chór Alba Cantans z Rzeszowa, Chór Lumen z Przeworska oraz Chór Veritas z Nowosielec. Solistami byli Ewa Siembida-Jachym i Kacper Bator. Całość poprowadziła prof. Anna Marek-Kamińska, natomiast koncert prowadził dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.
W programie znalazły się utwory nierozerwalnie związane z historią Polskiego Państwa Podziemnego i Powstania Warszawskiego, m.in. Warszawianka, Pałacyk Michla, Serce w plecaku, Czerwone Maki, Warszawskie dzieci, O chłopakach z AK, Polska Podziemna czy Siekiera, motyka.
Powstanie Warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00 na rozkaz gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”. Planowane jako krótkotrwała akcja zbrojna, trwało 63 dni, do 3 października 1944 roku. W walkach poległo od 16 do 18 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej, a życie straciło od 150 do 180 tysięcy mieszkańców Warszawy. Po kapitulacji Niemcy przystąpili do planowego niszczenia miasta.
Choć militarnie zakończyło się klęską, Powstanie Warszawskie stało się jednym z najważniejszych symboli polskiej walki o niepodległość, odwagi i poświęcenia. Każdego roku kolejne pokolenia Polaków oddają hołd jego uczestnikom, pielęgnując pamięć o tych, którzy walczyli o wolną i suwerenną Ojczyznę.
Organizatorami rzeszowskich obchodów byli: Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, Polski Związek Chórów i Orkiestr Oddział w Rzeszowie, Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie oraz Podkarpackie Przestrzeń Otwarta, przy współudziale partnerów i instytucji samorządowych.
