W Światowy Dzień Książki Fundacja Powszechnego Czytania pokazuje, jak czytanie dzieciom wspiera ich zdrowie psychiczne. Jest jak kask ochronny dla rozwijającego się umysłu, pas bezpieczeństwa dla relacji, kamizelka ratunkowa dla emocji. FPC rusza ze zbiórką na program włączania rekomendowania książek w profilaktyce zdrowia dzieci od pierwszych miesięcy życia.
Kryzys zdrowia psychicznego dzieci
Polska zmaga się z kryzysem zdrowia psychicznego najmłodszych. Według danych Komendy Głównej Policji liczba prób samobójczych wśród dzieci utrzymuje się na wysokim poziomie, a liczba samobójstw w 2025 wzrosła o 21% w porównaniu z rokiem 2024. Jedynie 6 na 10 dzieci i młodzieży postrzega swoje życie jako szczęśliwe [1]. Aż 60% nastolatków żyje w stanie chronicznego stresu i przemęczenia, 46 % ma skrajnie niską samoocenę [2]. Eksperci wskazują na przeciążenie bodźcami cyfrowymi, brak narzędzi regulacji emocji i osłabienie więzi jako główne przyczyny tego zjawiska.
Odpowiedzią może być narzędzie dostępne w każdym domu – książka. Jak podkreśla Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania: „Czytanie jest jak kask ochronny dla rozwijającego się umysłu, pas bezpieczeństwa dla relacji i kamizelka ratunkowa dla emocji. Dlatego prowadzimy program Książka na Receptę, który pomaga chronić zdrowie psychiczne najmłodszych”. Niezależne badania naukowe potwierdzają, że regularne czytanie i rozmowa z dziećmi obniża poziom stresu, buduje odporność psychiczną, wspiera rozwój emocjonalny i zmniejsza szkody wyrządzane przez ekrany.
Program Książka na Receptę – jak działa?
W ramach flagowego programu – Fundacji Powszechnego Czytania – Książka na Receptę lekarze pediatrzy rekomendują rodzicom czytanie dzieciom od pierwszych miesięcy życia – na równi z aktywnością fizyczną i zdrową dietą. Do inicjatywy przystąpiło już blisko 400 placówek medycznych w całej Polsce. Szacuje się, że rocznie może z niej skorzystać nawet 30 tysięcy dzieci w wieku do dwóch lat.
Dzieci, które potrzebują odporności psychicznej jest jednak dużo więcej, a wprowadzenie czytania dziecku już w pierwszych miesiącach życia jest kluczowe dla jego odporności. Żeby zwiększyć skalę programu, potrzebne są konkretne środki.
Koszt objęcia programem jednej przychodni wynosi około 1650 zł i obejmuje przeszkolenie personelu medycznego, druk i wysyłkę pakietów książek dla małych pacjentów oraz materiały edukacyjne dla rodziców.
„Ponad 100 lekarzy jest w stanie dotrzeć w ciągu roku do 10 000 dzieci i ich rodziców” – wyjaśnia Aleksandra Chaberska, koordynatorka programu Książka na Receptę.
Fundacja zwraca szczególną uwagę na środowiska zagrożone wykluczeniem czytelniczym. Jak wskazuje prezeska Maria Deskur, dorośli, którym w dzieciństwie nikt nie czytał, z mniejszym prawdopodobieństwem sięgają po książkę dla własnych dzieci – program Książka na Receptę pomaga przełamać ten cykl.
Zbiórka trwa do połowy czerwca
Fundacja apeluje o wsparcie darczyńców. Potrzeby są znacznie większe niż obecne możliwości programu – celem zbiórki jest dotarcie do kolejnych placówek i kolejnych rodzin, zwłaszcza w miejscach, gdzie dostęp do kultury czytelniczej jest ograniczony.
Każde 18,50 zł = wsparcie dla jednego dziecka.
Szczegóły akcji dostępne na: fpc.org.pl/ksiazka-chroni
[1] Dane z raportu regulacyjnego “Poprawa zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w Polsce” Kancelarii Prawnej Rymarz Zdort Maruta, który powstał przy współpracy z UNICEF (2024)
[2] Dane z Raportu MEN – Diagnoza Młodzieży 2026
