Nowe wydanie „Czy wiesz, że? – Informator mieszkańca” zostało przygotowane z myślą o wszystkich Krakowiankach i Krakowianach, którzy chcą lepiej orientować się w funkcjonowaniu miasta i wygodniej korzystać z dostępnych usług publicznych. Publikacja łączy praktyczne informacje administracyjne z wiedzą o miejskich programach, inicjatywach społecznych oraz najważniejszych zmianach zachodzących w Krakowie.
Poradnik w przystępny sposób wyjaśnia procedury oraz podpowiada, gdzie i w jaki sposób załatwić konkretne sprawy. Czytelnicy znajdą w nim informacje dotyczące m.in. świadczeń dla rodzin czy miejskich programów pomocowych. Publikacja wskazuje także, gdzie można uzyskać wsparcie w sytuacjach kryzysowych oraz jak skorzystać z oferty przygotowanej dla seniorów, rodzin czy organizacji społecznych.
Autorzy informatora podkreślają, że współczesne miasto to nie tylko infrastruktura i instytucje, ale przede wszystkim mieszkańcy i ich codzienne zaangażowanie. Dlatego ważną część publikacji poświęcono na omówienie narzędzi dialogu z mieszkańcami. Opisano m.in. rozwijane przez miasto konsultacje społeczne, działalność Krakowskiego Centrum Kontaktu oraz możliwości współpracy dla organizacji pozarządowych i grup nieformalnych.
– Każdy z nas ma wpływ na to, jakim miastem będzie Kraków jutro. Instytucje miejskie mogą tworzyć warunki i narzędzia, ale prawdziwa siła miasta rodzi się ze współodpowiedzialności jego mieszkańców – podkreśla prezydent Krakowa Aleksander Miszalski, zachęcając Krakowian i Krakowianki do aktywnego uczestnictwa w życiu miasta.
W publikacji znalazły się również informacje dotyczące nowych form kontaktu mieszkańców z magistratem. Jednym z przykładów są „Ławki dialogu” – regularne spotkania organizowane w różnych częściach miasta, podczas których mieszkańcy mogą rozmawiać z władzami Krakowa o sprawach ważnych dla swoich dzielnic, osiedli i ulic. Miasto rozwija także nowoczesne rozwiązania cyfrowe, w tym aplikację mKraków, umożliwiającą dostęp do usług miejskich, informacji o komunikacji, harmonogramów odbioru odpadów czy konsultacji społecznych.
Istotnym elementem informatora są również dane pochodzące z „Raportu o stanie gminy 2025”. Dzięki nim mieszkańcy mogą zobaczyć, jak zmienia się Kraków i jakie działania realizowane są w najważniejszych obszarach funkcjonowania miasta. W publikacji przedstawiono m.in. informacje o inwestycjach miejskich, rozwoju terenów zielonych, środkach przeznaczonych na programy zdrowotne czy zmianach wartości majątku gminy.
Informator mieszkańca nie ogranicza się jednak wyłącznie do kwestii administracyjnych. Ma również inspirować Krakowian do odkrywania miasta z nowej perspektywy. W publikacji znalazły się materiały poświęcone kulturze, turystyce, edukacji i miejskim przestrzeniom, takim jak Wesoła czy planowane Krakowskie Centrum Muzyki. Czytelnicy znajdą tu także propozycje tras spacerowych oraz informacje o miejscach, które warto odwiedzić, aby lepiej poznać współczesne oblicze miasta.
Publikacja została podzielona na rozdziały pokazujące najważniejsze obszary funkcjonowania współczesnego Krakowa – od usług publicznych i edukacji, przez wsparcie społeczne, po rozwój przestrzeni miejskiej i kultury. Każda część przedstawia konkretne działania, inwestycje i programy, z których mieszkańcy mogą korzystać na co dzień.
Kraków wciąż rozwija nowoczesne i przyjazne mieszkańcom usługi publiczne, łącząc potencjał historycznego miasta z cyfrowymi rozwiązaniami ułatwiającymi codzienne życie. Coraz większy zakres spraw można załatwić online – od składania wniosków i korzystania z e-usług po dostęp do miejskich informacji i narzędzi kontaktu z urzędem. Mieszkańcy mają do dyspozycji elektroniczne formularze, punkty obsługi w galeriach handlowych oraz możliwość odbioru dokumentów w paczkomatach. Miasto oferuje również aplikację mKraków i kanały szybkiej komunikacji z mieszkańcami. Istotnym elementem działań samorządu pozostaje bezpieczeństwo – system zarządzania kryzysowego obejmuje monitoring zagrożeń, działania edukacyjne oraz całodobowe wsparcie straży miejskiej i służb miejskich.
Kraków jest miastem, które inwestuje w edukację i rozwój najmłodszych mieszkańców. Na jego terenie funkcjonują 33 żłobki miejskie i blisko 130 samorządowych, ogólnodostępnych przedszkoli. W planach jest budowa czterech szkół, cztery kolejne zostaną rozbudowane. W samorządowych placówkach uczy się ponad 108 tysięcy uczniów, a krakowskie szkoły osiągają jedne z najlepszych wyników egzaminacyjnych w kraju. Miasto zapewnia wsparcie dla potrzebujących rodzin, uczniów zdolnych oraz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Rozwijane są także programy stypendialne, pomoc psychologiczna, zajęcia pozalekcyjne oraz inwestycje infrastrukturalne w placówki edukacyjne i sportowe.
Kraków rozwija system wsparcia społecznego skierowany do rodzin, seniorów, osób z niepełnosprawnościami i mieszkańców w trudnej sytuacji życiowej. Oferuje również programy ulgowe, takie jak Karta Krakowska czy Krakowska Karta Rodzinna 3+ i program „Kraków dla Rodziny N”, zapewniające dostęp do zniżek i usług miejskich. Mieszkańcy mogą korzystać z pomocy psychologicznej, terapii rodzinnej, wsparcia socjalnego i programów przeciwdziałania przemocy domowej. Kraków wspiera także pieczę zastępczą, świadczenia rodzinne oraz działania na rzecz zdrowia i integracji społecznej. Ważnym elementem pomocowym jest również wsparcie seniorów, dostępne m.in. poprzez Krakowskie Centrum Seniora i miejskie jednostki pomocy społecznej.
Kraków stawia na zrównoważony rozwój, nowoczesne planowanie przestrzenne i ochronę środowiska. Coraz większa część miasta objęta jest miejscowymi planami zagospodarowania, co pomaga ograniczać chaotyczną zabudowę. Miasto rozwija system otwartych danych, inwestuje w zieleń, ochronę bioróżnorodności i poprawę jakości powietrza. Powstają nowe parki, ogrody społeczne i inwestycje ekologiczne, a mieszkańcy mogą korzystać z programów wsparcia termomodernizacji oraz odnawialnych źródeł energii. Równolegle rozwijają się kultura, sport i turystyka. W ub. roku Kraków odwiedziło 16,25 mln osób, a miejskie wydarzenia sportowe przyciągnęły ponad 221 tys. uczestników.
Kraków to także centrum kultury, kreatywności i życia artystycznego. Miasto inwestuje w rozwój instytucji kultury, bibliotek, teatrów i nowoczesnych przestrzeni dla mieszkańców. Powstaje Centrum Muzyki, kreatywnie rozwija się dzielnica Wesoła. Krakowskie muzea, festiwale i wydarzenia kulturalne przyciągają odbiorców z kraju i gości z zagranicy, a twórcy mogą liczyć na miejskie programy wsparcia. Dzięki inwestycjom w kulturę i przestrzenie spotkań Kraków tworzy otwarte i inspirujące miejsce do życia. W 2025 roku na rozwój infrastruktury kulturalnej przeznaczono ponad 10,7 mln zł, realizując także strategiczne inwestycje o wartości przekraczającej 100 mln zł. Kultura w Krakowie to setki wydarzeń, wsparcie twórców i oferta dostępna dla wszystkich pokoleń.
Mieszkańcy mogą śledzić zmiany i kierunki rozwoju miasta w corocznym „Raporcie o stanie Gminy”. W 2025 roku wartość majątku Gminy Miejskiej Kraków wzrosła do ponad 167,1 mld zł. Dochody miasta wyniosły 9,7 mld zł, a wydatki 10,6 mld zł, z czego największe środki przeznaczono na edukację, transport i łączność oraz gospodarkę komunalną i ochronę środowiska. Kraków realizował także dziesiątki projektów współfinansowanych z funduszy europejskich, pozyskując setki milionów złotych na inwestycje i rozwój usług publicznych.
