Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

Julian Przyboś wraca. W sobotę w Rzeszowskich Piwnicach

A A A
Aneta Gieroń

Dodano: 25-11-2022

Julian Przyboś. Fot. Domena Publiczna

Julian Przyboś. Fot. Domena Publiczna

W polskiej literaturze jeden z najważniejszych poetów XX wieku. Dla Tadeusza Różewicza mistrz, dla córki Uty czuły ojciec, który nauczył ją żyć w zachwycie. Julian Przyboś – na Podkarpaciu zapomniany i jakby wstydliwie przemilczany… Od tego roku jest szansa, że powróci na Podkarpacie i do Rzeszowa na stałe. Już w sobotę, 26 listopada  o godz. 18.00 w Rzeszowskich Piwnicach „Julian Przyboś – Powrót Poety” – przedśpiew ogólnopolskiego festiwalu literackiego, który od przyszłego roku na stałe zagościłby w Rzeszowie.
 
- Warto, by Rzeszów „stał” literaturą, jak wiele innych miast w Polsce. I, o ile mamy prestiżowe wydarzenia muzyczne i teatralne w stolicy Podkarpacia, to ciągle nie doczekaliśmy się festiwalu literackiego na ogólnopolską skalę. Chociażby właśnie im. Juliana Przybosia, ważnej postaci w przedwojennej i powojennej literaturze, który 8 lat spędził w Rzeszowie jako uczeń tutejszego gimnazjum, obecnie I LO – mówi Krystyna Lenkowska, poetka, pomysłodawczyni i koordynatorka wydarzenia, która od 22 lat organizuje w Rzeszowie „Preteksty Literackie”. – Nie bez znaczenia jest też sympatia do naszego miasta Uty Przyboś, córki poety, z którą od kilkunastu lat łączy mnie przyjaźń.
Reklama
 
Historia Przybosia zaczyna się 5 marca 1901 roku w Gwoźnicy Dolnej, gdzie urodził się jako piąte z siedmiorga dzieci małorolnego chłopa Józefa Przybosia i Heleny z Petyniaków. 
 
- Tata opowiadał o pastuszym życiu w Gwoźnicy, bo jako dziecko pasał tam krowy; o zabawach wiejskich chłopaków. Jego dzieciństwo w Gwoźnicy było ubogie, ale szczęśliwe, myślę, że w dużym stopniu dzięki mojej babce Helenie, która była dobrą i mądrą kobietą. Potrafiła dostrzec niezwykłe uzdolnienia swojego syna i mimo przecież niełatwej sytuacji materialnej, wykształcić go – wspominała na łamach magazynu VIP Biznes&Styl, córka Uta Przyboś, warszawianka, poetka i malarka. 
 
Fot. Materiały prasowe
 
Od 1912 roku uczył się w rzeszowskim gimnazjum. W 1918 roku wstąpił do tajnego kółka samokształceniowego działającego w Polskiej Organizacji Wojskowej. Jako członek POW brał udział w akcjach sabotażowych, potem walczył z Ukraińcami o Lwów i był ranny w bitwie pod Sokolnikami. W 1919 roku otrzymał honorową odznakę "Orląt Lwowskich".
 
W 1920 roku zdał maturę i, zanim rozpoczął studia polonistyczne i filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim, wstąpił do Wojska Polskiego i walczył w wojnie polsko-bolszewickiej pod Lwowem i pod Krasnem. W 1923 roku zaczął pracę jako nauczyciel gimnazjalny. Wtedy też poznał Tadeusza Peipera i podjął współpracę ze "Zwrotnicą", głównym organem programowym Awangardy Krakowskiej. Do wybuchu II wojny światowej redagował kilka czasopism literackich, wydawał kolejne tomy wierszy, uczestniczył w życiu artystycznym w Polsce i za granicą.
Reklama
 
Styl poetycki Juliana Przybosia, który debiutował jako 16-latek, dojrzewał przez lata. Wszystko zaczęło się od słynnej grupy Awangardy Krakowskiej, którą poeta tworzył u boku Tadeusza Peipera w latach 20. XX wieku. W kolejnej dekadzie twórca proponował m.in. trudne do wyobrażenia metafory i "figury eksplozywne" (termin Artura Sandauera), które zwracały uwagę na uwięzioną w przedmiotach i zjawiskach energię, której uwolnienie doprowadzić może do eksplozji. W latach powojennych jego teksty stały się bardziej przejrzyste, a twórca zaczął stawiać na komunikatywność.
 
- W przeszłości nie brakowało w Rzeszowie wydarzeń związanych z Julianem Przybosiem organizowanych chociażby przez Instytut Polonistyki i Dziennikarstwa Uniwersytetu Rzeszowskiego, czy Wojewódzki Dom Kultury, ale nie były to działania cykliczne – dodaje Krystyna Lenkowska. – Tym bardziej zależy nam, by od przyszłego roku Festiwal im. Juliana Przybosia, któremu chcielibyśmy nadać nazwę: „MIEJSCE. METRUM. MANIFEST. 3xM”, już na stałe wszedł do kalendarza wydarzeń kulturalnych Rzeszowa. 
 
Listopadowa sobota w Rzeszowskich Piwnicach to preludium do przyszłorocznego wydarzenia. Poetycko-muzyczny wieczór opracowała Rada Programowa ”Powrotu Poety”, którą tego roku tworzą: Uta Przyboś, Krystyna Lenkowska, Beata Kuman, Dariusz Pado i Ilona Rzeszowska. 
 
Wiersze Juliana Przybosia oraz swoje własne przeczytają: Uta Przyboś, Katarzyna Bolec, Krystyna Lenkowska, Jacek Napiórkowski, ks. Tomasz Nowak, Dariusz Pado i Tomasz Wojewoda. Będzie też można posłuchać fragmentów książki „Świat się wiecznie zaczyna. Antologia Juliana Przybosia” (WBPiCAK 2022) - ponad pięćdziesięcioro współczesnych poetów z całej Polski wybrało po trzy wiersze Przybosia i załączyło teksty, które są czasem luźną impresją, czasem wspomnieniem, a bywa, że wnikliwą analizą wierszy. Książka do kupienia w trakcie wieczoru poetyckiego.
Reklama
 
Nie zabraknie rozmów o Przybosiu, wspomnień jego córki i prezentacji multimedialnej  z rodzinnych archiwów Uty Przyboś.
 
W ten listopadowy wieczór wpisuje się również koncert muzyczny - interpretacja wierszy Juliana Przybosia w stylu spoken word. To w wykonaniu trio jazzowego: Bartłomiej "Eskaubei" Skubisz - wybór tekstów, spoken word, sample, instrumenty perkusyjne; Michał Szkil - instrumenty klawiszowe oraz Tomasz Nowak - trąbka, f/x.
 
Wydarzenie „Julian Przyboś – Powrót Poety” jest organizowane w ramach inicjatywy „Wieczór powrotu poezji Juliana Przybosia do miasta młodości” realizowanej przez Fundację Rzeszowską wg koncepcji Krystyny Lenkowskiej. Projekt pod patronatem prezydenta Rzeszowa – Konrada Fijołka, dofinansowano z budżetu Gminy Miasto Rzeszów. 
 
- Gotowy jest też projekt, jak festiwal wyglądałby w przyszłym roku – zapowiada Krystyna Lenkowska. - Śródmieście Rzeszowa zabrzmiałoby Przybosiem. I LO odpowiadałoby za zorganizowanie ogólnopolskiego konkursu recytatorskiego im. Juliana Przybosia „O Złoty Lemiesz”. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie zorganizuje ogólnopolski konkurs na wiersz. Byłby też konkurs muzyczny pilotowany przez Bartłomieja "Eskaubei" Skubisza. Polonistyka na UR wraz z redakcją FRAZY będzie odpowiadać za spotkanie autorskie z wybitnym poetą – przybosiologiem. Szkoła Podstawowa nr 12 w Rzeszowie im. Juliana Przybosia planuje gry uliczne, które włączyłyby w festiwal najmłodszych rzeszowian.  W założeniach jest też wystawa malarstwa w Galerii r_z / ORz ZPAP oraz fotografii w Galerii Fotografii Miasta Rzeszowa. To najważniejsze punkty mojej wizji festiwalu. Wielkim finałem byłby wieczór poetycki w Rzeszowskich Piwnicach. Nie zapominamy też o Gwoźnicy. Planujemy Ścieżkę Juliana Przybosia, którą chcemy podążać z Rzeszowa.  I w niedalekiej przyszłości marzy nam się multimedialna ławeczka przed I LO w Rzeszowie, gdzie można byłoby posłuchać wierszy poety. W kolejnych latach festiwalowych chcielibyśmy zainteresować Festiwalem Kraków i Łódź, tak znaczące w biografii Przybosia. 
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.