Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, oraz Krzysztof Żuk, prezydent Lublina podpisali umowę o współprowadzeniu w latach 2026-2031 instytucji kultury pn. Europejska Stolica Kultury Lublin 2029. W czasie wydarzenia podsumowano dotychczasowe działania oraz przedstawiono kolejne etapy przygotowań do pełnienia przez Lublin roli Europejskiej Stolicy Kultury w 2029 roku.
W konferencji prasowej, która odbyła się 17 kwietnia br. w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uczestniczyli także przedstawiciele i przedstawicielki środowisk kultury oraz podmiotów, które współtworzyły zwycięską aplikację o tytuł ESK 2029.
W 2029 roku oczy całej Europy będą zwrócone na Lublin – wyjątkowe polskie miasto, dzięki któremu mamy ogromne powody do dumy. Miasto, które właśnie w 2029 roku będzie nosiło tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. To ogromny zaszczyt – nie tylko dla miasta, ale również dla Polski – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. – Do konkursu na Europejską Stolicę Kultury 2029 zgłosiło się 12 miast. Każde z nich przygotowało bardzo ambitny program, ale to Lublin pokazał i zaprezentował najlepszy, który zdobył uznanie wszystkich ekspertów oceniających aplikacje. Hasłem przewodnim jego aplikacji i programu jest RE:UNION. To hasło odwołuje się do spotkania, dialogu, wzajemnej troski i nowego spojrzenia na miasto. To także powrót do idei Unii Polsko-Litewskiej, wyrażonej hasłem „wolni z wolnymi, równi z równymi”. Lublin dąży do tego, by stać się miastem silnych więzi, autentycznych relacji między mieszkańcami – niezależnie od wyznania i pochodzenia. To jest, proszę państwa, zaproszenie do dialogu, do pytania o nową wspólnotowość i współpracę w różnych dziedzinach życia – dodała.
Kilkanaście lat temu uwierzyliśmy w Lublinie, że kultura może łączyć ludzi i budować wspólnotę mieszkańców przy poszanowaniu oraz zachowaniu różnorodności, która stanowi o naszej wartości i odwołuje się do naszej pięknej, ale też dramatycznej historii. Lublin leży na wschodzie – między Wschodem a Zachodem – i jest siłą rzeczy „skazany” na wielokulturowość. Tytuł Europejskiej Stolicy Kultury mówi o tym, że z jednej strony integrujemy wspólnotę z poszanowaniem różnorodności, a z drugiej – zmierzamy do nowoczesnego społeczeństwa i podmiotowości, którą w Lublinie budujemy od wielu lat – mówił Krzysztof Żuk, prezydent Lublina. – Dzisiejsze podpisanie umowy ma wymiar konkretny i symboliczny, a zobowiązania z aplikacji są już wdrażane przy wsparciu Ministerstwa, za co bardzo dziękujemy – dodał.
Umowa o współprowadzeniu instytucji pn. Europejska Stolicy Kultury Lublin 2029 pomiędzy Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego a Miastem Lublin będzie obowiązywała w latach 2026-2031. Każda ze stron na realizację programu kulturalnego ESK przekaże w tym czasie po 56,2 mln zł.
Podczas konferencji prasowej ministra Marta Cienkowska, prezydent Lublina Krzysztof Żuk oraz 14 przedstawicielek i przedstawicieli środowisk kultury podpisało też Deklarację współpracy na rzecz tej inicjatywy.
W 2029 roku tytułem Europejskiej Stolicy Kultury (European Capital of Culture) będą wyróżnione dwa miasta: Lublin (Polska) i Kiruna (Szwecja). Ogłoszenie wyboru Lublina odbyło się 25 września 2024 r. O przyznaniu tytułu zadecydował zespół niezależnych ekspertów, składający się z 10 osób wyznaczonych przez Parlament Europejski, Radę UE, Komisję Europejską i Komitet Regionów oraz 2 specjalistów wskazanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Hasłem przewodnim przedsięwzięcia Lublina jest „RE:UNION”, odnoszące się do dialogu, więzi społecznych, integracji międzygeneracyjnej i międzykulturowej. Elementem przewodnim oferty kulturalnej miasta będzie jego historyczne dziedzictwo, wielokulturowa historia i położenie we wschodniej Polsce. Działania mają angażować różne grupy społeczne (młodzież, seniorów, społeczności lokalne), a także łączyć lokalne i europejskie wątki kulturowe.
Lublin, przygotowując się do objęcia tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2029, sukcesywnie wdraża rozwiązania, które zmieniają sposób myślenia o kulturze. Miasto zaprasza nie tylko do biernego oglądania wydarzeń, ale także do aktywnego uczestnictwa w działaniach, które są realizowane w całym mieście. Wzmocnieniu realnego udziału mieszkańców i mieszkanek w tworzeniu oferty kulturalnej miasta służy przede wszystkim Kulturalny Budżet Obywatelski. Program ten pozwala społeczności lokalnej nie tylko zgłaszać pomysły, ale także współdecydować o kierunkach rozwoju kultury.
Wiosną w Lublinie ruszył pierwszy etap programu „Kultura w Pracy” – wieloletniego projektu rezydencji artystycznych realizowanych w lubelskich przedsiębiorstwach. W dniach 23-25 kwietnia odbędzie się międzynarodowe, interdyscyplinarne seminarium Culture Defense (Kultura Ochrony), organizowane przez instytucję Europejska Stolica Kultury Lublin 2029. Wydarzenie poświęcone jest jednemu z najważniejszych wyzwań współczesności – odporności w kulturze, rozumianej jako zdolność do regeneracji, adaptacji i odpowiedzialnego reagowania na kryzysy społeczne, polityczne i psychiczne. W seminarium wezmą udział artystki i artyści, badaczki i badacze, osoby zarządzające kulturą oraz twórczynie i twórcy polityk publicznych z Polski i zagranicy, w tym eksperci związani z programami Europejskich Stolic Kultury.
Sercem programu ESK 2029 będzie „Podróż Sztukmistrza” – wieloletni projekt artystyczny i społeczny, który rozpoczyna się już w sierpniu 2026 roku. Na dziedzińcu Zamku Lubelskiego będzie można zobaczyć widowisko plenerowe „Sen o mieście” w reż. Janusza Opryńskiego, oparte na poezji Józefa Czechowicza i scenografii Jarosława Koziary. Każdy kolejny rok realizacji „Podróży Sztukmistrza” przyniesie nowy rozdział tej opowieści.
Latem na mieszkańców i turystów odwiedzających Lublin będą czekać m.in.:
Aktualne wydarzenia i aktywności Lublina można na bieżąco sprawdzać na stronie: https://lublin.eu/lublin/wydarzenia/.
» Wybór Europejskiej Stolicy Kultury 2029 i projekt Polskich Stolic Kultury
» Lublin rozpoczyna przygotowania do objęcia tytułu ESK w 2029 roku
