Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

Wydłużenie wieku emerytalnego

A A A

Dodano: 21-11-2012

Wydłużenie wieku emerytalnego
Z profesorem Markiem Górą, wykładowcą w warszawskiej Szkole Głównej Handlowej, współautorem koncepcji polskiego systemu emerytalnego, który w 1999 r. zastąpił stary system, rozmawia Jaromir Kwiatkowski.

Panie profesorze, sceptycy twierdzą, że obecna reforma systemu emerytalnego polega tylko na podniesienia wieku, w którym przechodzilibyśmy na emeryturę, i niczym więcej.
 
Reforma emerytalna, bardzo skądinąd potrzebna, została wprowadzona w 1999 r. To, co teraz jest proponowane, nie jest reformą, lecz dostosowaniem  jednego z parametrów, jakim jest wiek emerytalny, do wymagań współczesności. Jest to element szerszego procesu modernizowania Polski. 

Przekaz medialny jest prosty: jeżeli będziecie dłużej pracować, to będziecie mieli znacząco wyższe emerytury. Sceptycy, także z profesorskimi tytułami, uważają, że rządowe wyliczenia są grubo przesadzone.
Reklama
 
Te wyliczenia są całkiem poprawnie zrobione i nie ma najmniejszego powodu, by w nie wątpić. Można je zresztą wykonać samodzielnie. Nowy system jest tak skonstruowany, że w pełni przekłada korzyść, jaka wynika z dłuższej pracy, na korzyść uczestników systemu. A sceptycy, jak ich Pan nazywa, myślą przeszłością. W starym systemie emerytalnym, gdy ktoś dłużej pracował, to poprawiał sytuację systemu. W nowym, gdy ktoś dłużej pracuje, to poprawia własną sytuację, bo cała korzyść, jaka z tego wynika, idzie na jego konto i podwyższa jego przyszłe świadczenie. Jest to sytuacja absolutnie nowa, stąd wielu ludzi ma kłopot z uświadomieniem sobie skali tego zjawiska. Jest to przyrost o ogromnej sile i – co ważne – nie odbywa się niczyim kosztem. Nie jest on również zależny od decyzji polityków. Po prostu, większy stan kont emerytalnych – a ich przyrost pod koniec kariery zawodowej jest bardzo silny, oraz krótszy okres, na który średnio trzeba rozłożyć wypłatę emerytury, powodują, że miesięczna wypłata świadczenia bardzo szybko przyrasta.

A jednak Polacy nie dostrzegają zalet późniejszego przechodzenia na emeryturę.
 
Bo nie mają tego typu doświadczenia. Jest to rzecz nowa, która dopiero zaczyna dawać pierwsze, niewielkie owoce. To zjawisko będzie się z roku na rok nasilać. Tylko że do pewnych rzeczy należy się wcześniej przygotować. Aby móc skonsumować bardzo dobry efekt, jakim jest możliwość znacznego podwyższenia swojego świadczenia, trzeba być w stanie dłużej pracować. To nie jest kwestia wieku, bo ludzie w wieku sześćdziesięciu kilku lat nie są niedołężnymi starcami, lecz kwestia naszych kwalifikacji, które – nabyte 40 lat temu - w wielu przypadkach są przeterminowane, nikomu niepotrzebne.

OK.  Jednak to, w jakiej formie fizycznej jest ktoś w wieku sześćdziesięciu kilku lat, zależy jednak m.in. od jego zawodu. Osoby, które uprawiają wolne zawody, mogą pracować nawet do śmierci. Ale już np. przysłowiowa łódzka włókniarka czy nauczycielka w podstawówce w wieku 67 lat mogą być wrakami ze steranym systemem nerwowym.
Reklama

Nie można ludzi w wieku sześćdziesięciu kilku lat traktować jak wraki, niedołężnych starców, bo nimi nie są. Takie podejście, po pierwsze, uwłacza tym ludziom, a po drugie – demobilizuje ich. Przypomnijmy, że wiek 65 lat jako czas przejścia na emeryturę został ustanowiony w końcu XIX w. i dotyczył naszych praprapradziadków. Jeżeli oni mogli pracować do takiego wieku, to my prawdopodobnie możemy trochę dłużej, bo żyjemy od nich dłużej i w lepszym zdrowiu. Druga rzecz: dawniej zawód był jakby przypisany do człowieka. Obecnie ten model kariery nie sprawdza się. Dzisiaj już jest, a w przyszłości będzie jeszcze bardziej tak, że w trakcie kariery zawodowej będzie się zmieniać zawody. Kwalifikacje, które uzyskamy wychodząc z systemu szkolnego, będą nam starczały na 15-20 lat. Potem trzeba będzie dokonywać ich bardzo istotnej adaptacji. To, kim ktoś jest dziś, w żaden sposób nie będzie determinować tego, kim będzie, gdy będzie zbliżał się do wieku emerytalnego.
 
Co do tego, że wyuczony zawód coraz częściej nie jest zawodem na całe życie, pełna zgoda. Ale wydaje mi się, że wadą systemu emerytalnego jest przymusowość. Być może lepiej by było, gdyby bardziej liczył się nie wiek emerytalny, lecz staż pracy. Po przepracowaniu określonej liczby lat pracownik mógłby zadecydować, czy chce nadal pracować, czy przejść na emeryturę. Niech to nie będzie przymus.

To nie jest przymus. System działa w taki sposób, że zostały zlikwidowane wszelkie dawne wymogi w rodzaju ciągłości pracy itd. Możemy spokojnie zakończyć pracę wcześniej. Szczególnie, jeżeli trochę zaoszczędzimy i będziemy chcieli sfinansować z tych oszczędności rok, dwa czy trzy naszej prywatnej, wcześniejszej emerytury. To jest zupełnie wykonalne. Natomiast chodzi o to, by nie stwarzać takiej sytuacji, w której my obciążamy innych lub – co jest równie niedobre – powodujemy obniżenie własnych świadczeń. Fundamentalną sprawą jest to, że celem systemu ubezpieczeń społecznych jest zadbanie o ludzi w rzeczywistej potrzebie. Jeżeli chodzi o system emerytalny, to są to ludzie w wieku starczym. Wiek sześćdziesięciu kilku lat nie jest wiekiem starczym. Wiek starczy to osiemdziesiąt kilka lat. Dla mnie – z punktu widzenia celu społecznego tego systemu – ważniejsze jest, by ludzie w wieku starczym mieli za co żyć, mieli za co zapłacić za usługi medyczne, mieli na lekarstwa, niż żeby te pieniądze wydali, gdy będą sześćdziesięcioparolatkami, a potem klepali biedę.

Zwolennicy podniesienia wieku emerytalnego często używają argumentu demograficznego: rodzi się coraz mniej dzieci, żyjemy coraz dłużej, jest potrzeba utrzymania wzrostu gospodarczego i nie da się tych celów pogodzić bez dłuższej pracy. Czy jednak nie jest to puste hasło bez sensownej polityki prorodzinnej?
Reklama
 
Polityka prorodzinna czy pronatalistyczna ma niewiele wspólnego z systemem emerytalnym. Jest bardzo potrzebna, trzeba ją dobrze przemyśleć i realizować. Natomiast wrzucanie jej do systemu emerytalnego jest tylko i wyłącznie marnowaniem pieniędzy bez szans na jakikolwiek efekt, bo to nie tak działa. Wpływ systemu emerytalnego na politykę prorodzinną jest praktycznie żaden, a może nawet negatywny. Trzeba działać inaczej. Jest tysiąc lepszych sposobów pomocy młodym rodzinom, które chcą mieć więcej dzieci, niż obiecywanie emerytalnych gruszek na wierzbie.

OK, tyle że system emerytalny nie tkwi w społecznej próżni, on sam wpływa i na niego wpływają różne zjawiska społeczne. Stąd być może rodzi się obawa, że budowa systemu emerytalnego, o jaki nam chodzi, nie przyniesie skutków, jakich oczekujemy, jeżeli nie zostanie to sprzęgnięte z poprawą sytuacji demograficznej i sytuacji na rynku pracy, odchudzeniem administracji czy likwidacją nieuzasadnionych przywilejów emerytalnych, zwłaszcza służb mundurowych.
 
Co do ostatniej kwestii: nie ma wątpliwości, że obecną sytuację trzeba zmienić i że jest to wielkie wyzwanie. Jednak w niczym to nie zmniejsza potrzeby podniesienia wieku emerytalnego. Inne kwestie, które Pan wymienił, są elementami modernizacji Polski. Trzeba je zrobić, ale w dyskusji nie można ich wszystkich wrzucać do jednego worka, bo robi się kociokwik, w którym każdy ma cząstkę racji, tylko że nic z tego nie wynika. Niewątpliwie trzeba podnieść wiek emerytalny, niewątpliwie trzeba włączyć służby mundurowe do powszechnego systemu, dbając o to, by wewnątrz tych służb były mechanizmy przesuwania ludzi na inne stanowiska, niewątpliwie trzeba przemyśleć, w jaki sposób pomóc młodym rodzinom, by chciały mieć większą liczbę dzieci. Lecz to wszystko trzeba zrobić na zasadzie „i”, a nie „zamiast”. Po kolei się za to zabierajmy. Nie wiem, dlaczego te rzeczy są podnoszone tak, jakby były sprzeczne z podniesieniem wieku emerytalnego. Poza tym proszę wziąć pod uwagę, że nasz system emerytalny – co często umyka uwadze dyskutantów – jest w bardzo dobrym stanie.

To skąd się biorą ostrzeżenia, że za kilka czy kilkanaście lat nasze emerytury będą zagrożone?
Reklama

Te przekazy są pozbawione realnych podstaw i są formułowane na zasadzie, że zła wiadomość lepiej się sprzedaje. Nasz system emerytalny można porównać z innymi systemami europejskimi, wchodząc na stronę Komisji Europejskiej, gdzie są przedstawione wyniki badań porównawczych przy zastosowaniu jednolitych kryteriów oceny tych systemów na dziś i jutro. One pokazują, że jesteśmy w sytuacji niemalże najlepszej w Europie. A to, co musimy zrobić, to musimy zrobić nie tyle dla poprawy systemu emerytalnego, bo on sobie daje radę bez tego, ale dlatego, by Polska lepiej się rozwijała. A wiek emerytalny musimy podnieść, by mieć wyższe emerytury.
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

Money.pl - Kliknij po więcej
Giełda
GPW 2021-09-17 08:38
WIG Informujemy, iż w związku ze zmianami zasad dystrybucji danych GPW wprowadzonymi 1 stycznia 2018 r. notowania dostępne są bezpośrednio na stronie money.pl
WIG20
mWIG40
sWIG80
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Serwis Finansowy nr 1
Kursy walut
NBP 2021-09-16
USD 3,8847 +0,97%
EUR 4,5736 +0,51%
CHF 4,2054 +0,32%
GBP 5,3697 +0,88%
Wspierane przez Money.pl
Money.pl - Kliknij po więcej
Surowce - notowania online
Nazwa Jednostka Wartość [USD] Zmiana Ostatnia zmiana
 Złoto uncja 1731,30 +0,00% [21:59]
 Ropa brent baryłka 64,38 +0,00% [21:58]
 Pallad uncja 2680,00 +0,00% [21:57]
 Platyna uncja 1191,10 +0,00% [21:59]
 Srebro uncja 25,11 +0,00% [21:59]
Wspierane przez Money.pl
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.