14 czerwca 2026 roku Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej stało się areną wyjątkowego wydarzenia poświęconego drewnianemu dziedzictwu Podkarpacia. W ramach pierwszej edycji Podkarpackich Dni Architektury uczestnicy mieli okazję poznać tajniki tradycyjnego budownictwa oraz rzemiosła ludowego.
Województwo Podkarpackie wraz z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej zorganizowały kolejną odsłonę nowego cyklu wydarzeń, którego celem jest promocja oraz popularyzacja bogatego i zróżnicowanego dziedzictwa architektonicznego regionu. Inicjatywa koordynowana przez Departament Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie stworzyła przestrzeń do dyskusji nad przeszłością, teraźniejszością i przyszłością regionalnej architektury.
Architektura drewniana – skarb Podkarpacia
Tegoroczna edycja Podkarpackich Dni Architektury koncentruje się na architekturze drewnianej, która stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych elementów dziedzictwa kulturowego województwa. Przez stulecia drewno było podstawowym materiałem budowlanym, kształtując charakterystyczny krajobraz kulturowy regionu i wpływając na jego unikalny charakter architektoniczny.
Tradycyjne rzemiosło w praktyce
Wydarzenie w kolbuszowskim skansenie wyróżniało się przede wszystkim praktycznym podejściem do prezentacji tradycyjnego budownictwa. Uczestnicy mieli możliwość wzięcia udziału w spacerach tematycznych poświęconych architekturze drewnianej, podczas których mogli obserwować autentyczne techniki pracy z drewnem.
Jedną z głównych atrakcji był pokaz pracy traka mechanicznego – maszyny, która od pokoleń służy do przekształcania surowego drewna w materiał budowlany. Demonstracja ta pozwoliła uczestnikom zrozumieć, jak z pnia drzewa powstają elementy wykorzystywane w tradycyjnym budownictwie.
Kolejnym praktycznym elementem programu była nauka wykonywania płotu drankowego – tradycyjnej formy ogrodzenia charakterystycznej dla podkarpackiej wsi. Uczestnicy mogli pod okiem ekspertów poznać tę starą technikę ciesielską i osobiście spróbować swoich sił w jej wykonaniu.
Skansen jako żywa lekcja historii
Wybór Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej jako miejsca wydarzenia nie był przypadkowy. Skansen, będący zbiorem autentycznych drewnianych budynków z różnych okresów, stanowi doskonałą przestrzeń edukacyjną, w której można na własne oczy zobaczyć efekty tradycyjnego budownictwa drewnianego. Otoczenie historycznych chat, stodół i innych obiektów tworzyło wyjątkową atmosferę, pozwalającą uczestnikom przenieść się w czasie i lepiej zrozumieć życie i pracę dawnych mieszkańców regionu.
Część szerszej inicjatywy
Kolbuszowskie wydarzenie stanowi element szerszego programu Podkarpackich Dni Architektury, który trwa od czerwca do końca września. Mieszkańcy i turyści mogą uczestniczyć w spacerach tematycznych, wykładach, warsztatach oraz spotkaniach organizowanych również w Lubaczowie, Bolestraszycach, Trzcinicy, Sanoku oraz Bachowie. Bogaty program obejmuje zagadnienia związane z historią budownictwa drewnianego, tradycyjnymi technikami ciesielskimi oraz rolą drewna jako materiału budowlanego, bez którego trudno wyobrazić sobie rozwój architektury regionu.
Podkarpackie Dni Architektury to zaproszenie do odkrywania regionu poprzez jego budowle, przestrzenie i miejsca, które od wieków współtworzą lokalną tożsamość. To również okazja, by spojrzeć na architekturę nie tylko jako na element krajobrazu, ale także jako opowieść o ludziach, kulturze i historii Podkarpacia.
