Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

Dąbrowscy z Żołyni. Pasja tworzenia

A A A
Antoni Adamski

Dodano: 06-07-2021

Fot. Marcin Plezia

Fot. Marcin Plezia

Wśród niskich domków Rynku w Żołyni wyróżnia się piętrowa mieszczańska kamienica. Przez lata zamieszkana przez jedną osobę, później tylko okazyjnie odwiedzana przez rodzinę, egzystowała na marginesie współczesnego życia. A właśnie tutaj na przełomie XIX i XX w. działał warsztat rzeźbiarski rodziny Dąbrowskich, w którym wykonano ponad sto ołtarzy do kościołów i cerkwi: od Syberii po Stany Zjednoczone. Jego właściciele: Franciszek Dąbrowski i jego syn Henryk znani byli również jako wykonawcy mebli do hrabiowskich pałaców w Łańcucie, Przeworsku, a nawet eksportowanych do Niemiec.
 
W jednej z szaf w kamienicy Dąbrowskich odnaleziono archiwum Ferdynanda Majerskiego (1832-1921).  Jego warsztat działał w tym mieście przez 63 lata i został zlikwidowany w  roku 1930. Warsztat Majerskiego był wszechstronny: zajmował się snycerką oraz pozłotnictwem, rzeźbą w kamieniu, stolarstwem; wykonywał także konserwację zabytków kościelnych. W jego pracowni powstało kilkaset dzieł zdobiących wnętrza kościołów i cerkwi oraz nagrobki na terenie całej Galicji, a później odrodzonej Rzeczpospolitej. Archiwum uznawano dotąd za zniszczone w czasie II wojny światowej.  Zidentyfikował je Bartosz Podubny, historyk sztuki, zastępca wojewódzkiego konserwatora zabytków w Rzeszowie. Okazało się, iż ocalili je Dąbrowscy, związani zawodowo z F. Majerskim. W 2020 r. fragment zbioru dotyczący prac w katedrze przemyskiej eksponowało Muzeum Archidiecezjalne, a następnie Gminny Ośrodek Kultury w Żołyni. GOK sfinansował wydanie związanej z ekspozycją pracy B. Podubnego „Majerscy dla katedry przemyskiej”.
Reklama
 
Magdalena Kątnik-Kowalska, dyrektorka GOK  w Żołyni uczyniła z kamienicy Dąbrowskich centrum promocji gminy. (Obiekt zakupił jej mąż, bo gminę nie stać było na ten wydatek.) Uzyskała merytoryczne wsparcie Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.  W ramach projektu: „Dąbrowscy. Pasja tworzenia” ukazał się pierwszy tom zaplanowanego cyklu wydawnictw poświęconych rodzinie snycerzy. Artysta-fotografik Marcin Plezia pokazuje w doskonale wydanym albumie utrwalone w kadrze obrazy miejsc, w którym mieszkali i tworzyli Franciszek i Henryk Dąbrowscy. To ich osobisty świat pokazany oczami współczesnego twórcy.
 
Na zdjęciach Plezi zobaczymy kamienicę – od starych drzwi wejściowych i drewnianych schodów na piętro - aż po strych,  jej wnętrza (z godnymi uwagi detalami), pracownię rzeźbiarską z warsztatem, niewielkie fragmenty wspomnianego archiwum oraz warsztat zlokalizowany w drewnianej szopie na podwórzu. Rozpiętość obserwacji fotografika jest bardzo szeroka: od „oficjalnych” pokoi w których goszczono przybyłych po miejsca, których nie pokazywano obcym. To przemieszanie różnych światów. Mieszczańskie wnętrza na pozór nie różnią się od podobnych z przełomu XIX i XX stuleci. Uderza w nich uroda zachowanych detali (np. secesyjna wisząca nad stołem lampa czy dekoracyjne kafle pieca), lecz także bogactwo wykonanych własnoręcznie mebli. To rozłożysta neorenesansowo-barokowa szafa, która zapewne miała powędrować do jakichś pałacowych wnętrz. Oglądamy także szafę i kredens w stylu art deco. Marcin Plezia pochyla się nad detalami ornamentu, a nawet nad szyldzikiem z pękiem kluczy. 
Reklama
 
Za najbardziej intymne uważam jednak te pomieszczenia, w których tworzyli ojciec i syn. Pracownia sprawia wrażenie miejsca opuszczonego dosłownie kilka minut temu. Na stole rozrzucone narzędzia stolarskie i rzeźbiarskie: młotki o różnych kształtach, heble i dłuta. Praca została przerwana, bo obok leżą różnych rozmiarów wióry. W kącie fragmenty ornamentów starego ołtarza i użyteczne szpargały. Wszystkie te drobiazgi modelowane są światłem; niektóre zanurzone w półcieniach. Inne wyłaniają się w mroku jak drewniana śruba zacisku stołu stolarskiego. 
 
 
Fot. Marcin Plezia

Marcin Plezia z uwagą śledzi rękę artysty widoczną nie tylko w zwojach rysunków ołtarzowych detali. Także w olejnych malunkach zachowanych na  ścianie warsztatu. To np. przypadkowy (?) szkic twarzy brodatego starca czy fragmenty ornamentów rozwiniętych później przy dekorowaniu ołtarza. Obraz dopełnia zestaw pędzli, a także puszki i buteleczki jakichś malarskich specyfików. To jakby fragment tajemniczej pracowni alchemika.

Wydawnictwo GOK w Żołyni oglądam z podziwem dla kunsztu fotografika oraz wydawcy. Ale także z poczuciem wstydu, iż w Rzeszowie powstanie takiego wydawnictwa od lat nie jest możliwe… 
 
 „Żołynia. Rynek 1 Kamienica Dąbrowskich”, Wyd. GOK Żołynia 2021. 
 
MARCIN PLEZIA - urodzony w Przemyślu, rocznik 1986. Fotografią zajmuje się kilkanaście lat. W 2010 roku obronił z wyróżnieniem tytuł artysty- fotografika w Krakowie. Doświadczenie zbierał jako fotoreporter krakowskich dzienników oraz współpracując z agencjami reklamowymi. Obecnie mieszka w Rzeszowie. Ma na swoim koncie wystawy indywidualne oraz grupowe. W 2020 roku finalista Projektu Packshot - ogólnopolskiego konkursu fotografii produktowej. Na co dzień zawodowo zajmuje się fotografią reklamową oraz uczy fotografii, od 2010 roku prowadząc nieprzerwanie kursy profesjonalnej fotografii w Rzeszowie.
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.